The Battle at the Harzhorn took place in the early 3rd century between Germanic and Roman troops near the Harzhorn hill between the towns of Kalefeld and Bad Gandersheim, in the state of Lower Saxony, Germany. The battlefield, spanning several square kilometers, was discovered in December 2008 and is currently being excavated. Roman coinage found at the site gives a probable date of the battle to the reigns of Roman emperors Severus Alexander (222 to 235), or Maximinus Thrax (235 to 238).

Property Value
dbo:abstract
  • La battaglia di Harzhorn o di Kalefeld fu una battaglia fra l'esercito romano, condotto, si suppone, dall'imperatore Alessandro Severo o da Massimino il Trace nel 235 circa, contro tribù germaniche. La battaglia si svolse agli inizi del III secolo presso la collina di Harzhorn, fra le odierne città di Kalefeld e Bad Gandersheim, a circa 100 km a sud di Hannover, nella Bassa Sassonia. La scoperta della battaglia, di cui si era persa memoria, è avvenuta nel 2008 ed è di rilevante interesse perché dimostra come i Romani condussero guerre contro le tribù germaniche molto più a lungo di quanto non si pensasse, e molto più in profondità e lontani dal limes convenzionale dell'impero. Fino alla scoperta del nuovo campo di battaglia si pensava che le spedizioni romane contro i germani avessero subito una battuta d'arresto dopo la disfatta della battaglia di Teutoburgo nel 9 d.C., ponendo il limes dell'impero al fiume Reno. Il rinvenimento del luogo di battaglia è avvenuto casualmente quando alcuni appassionati di resti archeologici, in cerca di reperti di un forte medioevale, scoprirono punte di lance, resti di cavalli e ramponi di età molto anteriore a quella che stavano ricercando. Il campo di battaglia, che copre diversi chilometri quadrati, è attualmente ancora in fase di scavo. Le monete romane trovate presso il sito indicano una probabile data della battaglia inclusa tra i regni degli imperatori romani Alessandro Severo (222-235), o Massimino il Trace (235 al 238). Gli archeologi ritengono questo campo di battaglia come una scoperta di straordinaria importanza scientifica. Insieme al sito archeologico del campo di battaglia di Kalkriese e gli accampamenti romani di Bentumersiel e Hedemünden, questo di Harzhorn è uno dei pochi siti archeologici romani nel nord della Germania. (it)
  • Het Romeinse slagveld bij Kalefeld is een archeologische vindplek nabij het Kalefelder gehucht Wiershausen in Nedersaksen. Over een oppervlakte van 2,0 x 0,5 km (stand april 2009) zijn in de aarde overblijfselen gevonden, die wijzen op een gevecht tussen Romeinen en Germanen in de eerste helft van de 3e eeuw n.Chr. De oudheidkundige vindplaats wordt door de opgravers gezien als een baanbrekende ontdekking, waaraan een buitengewone wetenschappelijke betekenis wordt toegeschreven. Het in 2008 ontdekte slagveld is benevens de Fundregion Kalkriese, de Romeinse legerkampen Bentumersiel en Hedemünden één van de weinige Romeinse opgraafplaatsen in Noord-Duitsland. (nl)
  • Kampania Maksymina Traka przeciwko Alamanom – miała miejsce w roku 235 n.e. Zapewne wczesną wiosną roku 235 n.e. armia rzymska pod wodzą cesarza Maksymina Traka w znacznej sile przekroczyła Ren – prawdopodobnie w pobliżu dzisiejszej Moguncji (rzymskie Mogontiacum), rozpoczynając walki z Germanami (Alamanami) w rejonie gór Taunus (Hesja) oraz w Wirtembergii. Antyczne źródło mówi nawet o "wielkich masach wojska, niemal całej sile zbrojnej rzymskiej", którą faktycznie zgromadził i przygotował do tej kampanii jeszcze poprzednik – zamordowany cesarz Aleksander Sewer. Istotne, że jako szczególne rodzaje wojsk wykorzystano duże pomocnicze oddziały (auxilia) lekkozbrojne ze Wschodu i Afryki: łuczników z Osroeny i Armenii, mauretańskich oszczepników oraz jazdę Partów – co znacznie przyczyniło się do sukcesu działań. Taktyka ich użycia polegała na niespodziewanych atakach i szybkim wycofywaniu tych jednostek lekkich, o znacznie lepszej manewrowości w porównaniu z typowymi kohortami i centuriami legionowymi. Najwidoczniej obawiający się otwartej bitwy Alamanowie "wycofywali się z równin i bezdrzewnych obszarów, które zajmowali, a ukrywali się w lasach i trzymali moczarów, by tam podejmować walkę i urządzać napady". Rzymianie zaś pustoszyli zajmowane tereny, niszcząc bliskie już dojrzewania zasiewy i uprowadzając porzucony inwentarz (bydło) oraz plądrowali i grabili osady, paląc ich głównie drewniane zabudowania. W ten sposób pozbawiano przeciwnika baz zaopatrzenia i podrywano jego morale niszczeniem mienia (substancji bytowej). Wskutek podobnych działań kampania przybrała charakter nie tyle zwykłych operacji wojskowych, co przygodnej walki z partyzantką oraz typowej ekspedycji pacyfikacyjnej, obliczonej na wycieńczenie przeciwnika i zmuszenie go do podjęcia regularnego boju. Naturalne utrudnienie dla Rzymian stanowił podmokły teren poprzecinany ciekami wodnymi (znany tylko miejscowym) i gęste zadrzewienie umożliwiające Germanom zasadzki. Przy wciąż dużej różnicy sił w trakcie kampanii dochodziło raczej do licznych starć oddziałów niż całej armii. Doszło też jednak do co najmniej jednej decydującej bitwy (być może na terytorium dzis. Badenii-Wirtembergii), jaka rozegrała się na moczarach, a w której uczestniczyła po obu stronach większa masa wojsk. Według wiadomości, jakie dotarły do nas, Rzymianom udało się zadać przeciwnikowi potężną klęskę. Osobisty przykład dawał sam cesarz (obdarzony zresztą niesłychaną siłą fizyczną), który wraz z żołnierzami walczył w pierwszym szeregu stojąc po pierś w wodzie. Podobno poza oficjalnymi relacjami przesłanymi do Rzymu Maksymin polecił namalować obraz tej bitwy i na pamiątkę umieścić go przed gmachem senatu. Działania trwały nie dłużej niż do początków zimy 235/236 r.: wtedy Maksymin i jego wojska "z wielką liczbą jeńców, których ujął i z wielką zdobyczą" pomaszerowały do Panonii, by rozpocząć kolejną kampanię przeciw plemionom naddunajskim. Sukces Maksymina w tej wyprawie był tak wielki, że przynajmniej na dwa dziesięciolecia pozwolił opanować i ustabilizować sytuację na obszarze Germanii Górnej. Starożytny historyk stwierdza nawet, że "gdyby wszyscy Germanowie nie uciekli na bagna i do lasów, rozciągnąłby władzę Rzymu na całą Germanię". Zdecydowało to o przyjęciu przez cesarza zaszczytnego tytułu "największego zwycięzcy Germanów" (Germanicus Maximus), który kazał umieszczać m. in. na monetach wraz z propagandowym głoszeniem odniesionego zwycięstwa. Kampania przeciwko Alamanom była swoistym testem wiarygodności i zdolności przywódczych nowego cesarza (jako dobry dowódca wojskowy znany był już wcześniej), którego pierwszym zadaniem stało się zrealizowanie zaplanowanej wcześniej wyprawy. Późniejsze kampanie nad Dunajem (przeciwko Sarmatom i Dakom) potwierdziły jego zdolności militarne, natomiast pośrednio wykazały zupełny brak zdolności politycznych do zarządzania olbrzymim organizmem państwowym imperium – co ostatecznie doprowadziło do kompromitacji jego władzy i usunięcia Maksymina siłą. (pl)
  • The Battle at the Harzhorn took place in the early 3rd century between Germanic and Roman troops near the Harzhorn hill between the towns of Kalefeld and Bad Gandersheim, in the state of Lower Saxony, Germany. The battlefield, spanning several square kilometers, was discovered in December 2008 and is currently being excavated. Roman coinage found at the site gives a probable date of the battle to the reigns of Roman emperors Severus Alexander (222 to 235), or Maximinus Thrax (235 to 238). Archaeologists view the battlefield as a spectacular discovery of extraordinary scientific importance. Along with the Kalkriese battlefield and the Roman camps Bentumersiel and Hedemünden, this is one of the very few Roman archaeological sites in Northern Germany. (en)
dbo:causalties
  • unknown
dbo:combatant
  • Germanic tribes
  • Roman Empire
dbo:isPartOfMilitaryConflict
dbo:place
dbo:result
  • Roman victory
dbo:strength
  • unknown
dbo:thumbnail
dbo:wikiPageExternalLink
dbo:wikiPageID
  • 25177352 (xsd:integer)
dbo:wikiPageRevisionID
  • 725785690 (xsd:integer)
dbp:caption
  • Battlefield in southern Lower Saxony, Germany.
dbp:casualties
  • unknown
dbp:commander
  • unknown
dbp:date
  • c. 235
dct:subject
georss:point
  • 51.83313888888889 10.066833333333333
rdf:type
rdfs:comment
  • Het Romeinse slagveld bij Kalefeld is een archeologische vindplek nabij het Kalefelder gehucht Wiershausen in Nedersaksen. Over een oppervlakte van 2,0 x 0,5 km (stand april 2009) zijn in de aarde overblijfselen gevonden, die wijzen op een gevecht tussen Romeinen en Germanen in de eerste helft van de 3e eeuw n.Chr. De oudheidkundige vindplaats wordt door de opgravers gezien als een baanbrekende ontdekking, waaraan een buitengewone wetenschappelijke betekenis wordt toegeschreven. Het in 2008 ontdekte slagveld is benevens de Fundregion Kalkriese, de Romeinse legerkampen Bentumersiel en Hedemünden één van de weinige Romeinse opgraafplaatsen in Noord-Duitsland. (nl)
  • La battaglia di Harzhorn o di Kalefeld fu una battaglia fra l'esercito romano, condotto, si suppone, dall'imperatore Alessandro Severo o da Massimino il Trace nel 235 circa, contro tribù germaniche. La battaglia si svolse agli inizi del III secolo presso la collina di Harzhorn, fra le odierne città di Kalefeld e Bad Gandersheim, a circa 100 km a sud di Hannover, nella Bassa Sassonia. (it)
  • Kampania Maksymina Traka przeciwko Alamanom – miała miejsce w roku 235 n.e. Zapewne wczesną wiosną roku 235 n.e. armia rzymska pod wodzą cesarza Maksymina Traka w znacznej sile przekroczyła Ren – prawdopodobnie w pobliżu dzisiejszej Moguncji (rzymskie Mogontiacum), rozpoczynając walki z Germanami (Alamanami) w rejonie gór Taunus (Hesja) oraz w Wirtembergii. Antyczne źródło mówi nawet o "wielkich masach wojska, niemal całej sile zbrojnej rzymskiej", którą faktycznie zgromadził i przygotował do tej kampanii jeszcze poprzednik – zamordowany cesarz Aleksander Sewer. Istotne, że jako szczególne rodzaje wojsk wykorzystano duże pomocnicze oddziały (auxilia) lekkozbrojne ze Wschodu i Afryki: łuczników z Osroeny i Armenii, mauretańskich oszczepników oraz jazdę Partów – co znacznie przyczyniło się d (pl)
  • The Battle at the Harzhorn took place in the early 3rd century between Germanic and Roman troops near the Harzhorn hill between the towns of Kalefeld and Bad Gandersheim, in the state of Lower Saxony, Germany. The battlefield, spanning several square kilometers, was discovered in December 2008 and is currently being excavated. Roman coinage found at the site gives a probable date of the battle to the reigns of Roman emperors Severus Alexander (222 to 235), or Maximinus Thrax (235 to 238). (en)
rdfs:label
  • Battaglia di Harzhorn (it)
  • Romeins slagveld bij Kalefeld (nl)
  • Kampania Maksymina Traka przeciwko Alamanom (pl)
  • Battle at the Harzhorn (en)
owl:sameAs
geo:geometry
  • POINT(10.066833496094 51.833137512207)
geo:lat
  • 51.833138 (xsd:float)
geo:long
  • 10.066833 (xsd:float)
prov:wasDerivedFrom
foaf:depiction
foaf:isPrimaryTopicOf
foaf:name
  • Battle at the Harzhorn (en)
is foaf:primaryTopic of