| dbpprop:abstract
|
- Part of a series onAromaniansFile:Aromanian flag. svgCultureCaloian List of Aromanians EtymologyBy region or countryGreece · Albania Republic of Macedonia Serbia · Bulgaria · RomaniaMajor settlementsMoscopole · Kruševo Muzachia · PindusGrammos · PharsalaLanguageAlphabet · DialectsHistorySelf-identification Great Wallachia Principality of Pindus andVoivodship of MacedoniaRelated groupsRomanians · Morlachs Megleno-Romanians Istro-Romaniansv • d • e Aromanian (limba armãneascã, armãneshce or armãneashti), also known as Macedo-Romanian, Arumanian or Vlach in most other countries, is an Eastern Romance language spoken in Southeastern Europe. Its speakers are called Aromanians or Vlachs (which is an exonym in widespread use to define the communities in the Balkans). It shares many features with modern Romanian, having similar morphology and syntax, as well as a large common vocabulary inherited from Latin. The most important dissimilarity between Romanian and Aromanian is the adstratum vocabulary: While Romanian has been influenced to a greater extent by the neighbouring Hungarian and Slavic languages, Aromanian has borrowed some vocabulary from the Greek language with which it has been in close contact throughout its history.
- Das Aromunische (auch Mazedorumänisch, Eigenbezeichnung limba armãneascã) ist die von Aromunen auf dem südlichen Balkan gesprochene romanische Sprache oder ein Dialekt der Rumänischen Sprache. Sie wird je nach Land im lateinischen oder griechischen Alphabet geschrieben, eine standardisierte Rechtschreibung mit lateinischem Alphabet hat sich inzwischen durchgesetzt. Der ISO-639-Kode für Aromunisch ist rup.
- L'aromà és una llengua derivada del llatí parlada pels aromans que viuen principalment als Balcans. És pot considerar la branca meridional de la llengua romana. La branca nord seria el dacovalac i la sud l'aromà. Hi ha tres subgrups lingüístics de l'aromà: meglenoromà (que es parla al sud de Macedònia, i alguns a Grècia a la frontera amb Macedònia) macedoromà istroromà (que es parla a Croàcia)
- El idioma arumano o arrumano o aromúnico, también conocido como Makedon-armânâ (Macedon-arman) macedorrumano o valaco (limba armãneascã, Armãneashti or Armãneshce) es un idioma del conjunto de las lenguas romances orientales hablado en el Sudeste de Europa por 300 mil personas del pueblo arumano o arrumano. Comparte similtudes con el idioma rumano, pero a diferencia del rumano que tuvo influencias de las lenguas eslavas, el arumano tuvo influencia del griego. Algunos filólogos no lo consideran un idioma separado, sino sólo un dialecto arcaico del rumano. Una de sus características fonéticas peculiares es la pérdida de la f- inicial latina (al igual que en castellano): ferrum → her, "hierro", aunque este mismo rasgo lo comparte también con el meglenorrumano. Este idioma actualmente se habla en comunidades desperdigadas entre los siguientes estados: USA, France, Australia, Germany, Grecia, Bulgaria, Rumania, FYROM, Albania y Serbia; tal dispersión se explica porque durante siglos la mayor parte de los arrumanos (llamados otrora por los eslavos "kutzovalacos" y -dadas las similitudes en su modo de vida con los rom o gitanos- "tsintaros") se vio forzada a un modo de vida trashumante en carromatos, siguiendo circuitos dentro del sur de la Península de los Balcanes.
- Selon la plupart des linguistes, l'aroumain (ou macédo-roumain), en aroumain : limba armãneascã, désigné aussi par l’adverbe armâneashti avec la variante armãneshce, est une langue romane du groupe des langues romanes orientales, à côté du daco-roumain, du mégléno-roumain et de l’istro-roumain. Toutefois pour certains linguistes roumains, ce n’est qu’un dialecte du roumain, comme le dicien (disparu), le morlaque ou dalmate (disparu), le mégléno-roumain et l’istro-roumain (qui n'ont plus que quelques centaines de locuteurs). Il existe également une école (allemande et hongroise) qui estime au contraire que c'est le daco-roumain qui est un dialecte de l'aroumain. D'autres linguistes le placent parmi les langues romanes montagnardes, avec le romanche, le ladin, le frioulan, l'istrien, l'istro-roumain, le dalmate et le roumain. La controverse sur le statut de cet idiome continue toujours, même parmi les intellectuels aroumains.
- Egyes nyelvészek szerint az aromán nyelv (más néven arumén, makedoromán vagy vlach; beszélői elnevezéseként limba armãneascã, armâneashti vagy armãneashce) a Délkelet-Európában élő arománok önálló nyelve. Legközelebbi rokonai a román nyelv, a meglenoromán nyelv és az isztroromán nyelv, amelyekkel együtt az újlatin nyelvek keleti csoportjához tartozik. Más nyelvészek szerint nem önálló nyelv, hanem a román nyelv egyik dialektusa, a dákoromán, a meglenoromán és az isztroromán dialektus mellett. A vita az aromán státusa körül ma is zajlik, aromán értelmiségiek között is.
- L'arumeno (o macedorumeno) è una lingua parlata da circa 300.000 persone nei Balcani meridionali, è una lingua neolatina, una delle quattro lingue appartenenti al gruppo rumeno, si parla in zone del nord della Grecia, dell'Albania, della Macedonia, della Bulgaria e della Serbia. La lingua arumena è una delle lingue romanze balcaniche e viene riconosciuta ufficialmente solo in Macedonia dal 2006. Vi sono proposte di ufficializzazione anche in Albania e Serbia. Alcune organizzazioni arumene dichiarano che vi sono circa due milioni di persone che parlano l'arumeno nel mondo. Nel 1997 è stato fatto un simposio in Macedonia allo scopo di creare una standardizzazione del sistema di scrittura dell'arumeno, basato sull'uso dell'alfabeto latino arricchito di caratteri specifici della lingua. Solo in Grecia, per ragioni di nazionalismo politico, viene usato l'alfabeto greco.
- アルーマニア語（armâneaştiまたはarmãneshce、ルーマニア語: aromână）は、バルカン半島で話される東部ロマンス語派の言語である。別名としては、マケド・ルーマニア語Macedo-Romanian、またはヴラフ語Vlachが知られている。 この言語はバルカン半島がローマ化された後に形成され、ルーマニア語と多くの語彙を共有しており、非常に似た文法と語形を持っている。ルーマニア語とアルーマニア語の最も大きな相違点は語彙にある。前者は隣接していた諸国が使用していたスラブ諸語の借用語が多いが、アルーマニア語は地理的にも、また歴史的経緯からも、ギリシャ語の借用語が多い。ルーマニア語では俗ラテン語のeがăに変化しているが、アルーマニア語ではそのまま残っている。 ルーマニア語とアルーマニア語が、二つの独立した言語であるか、それとも派生言語や方言の類であるかについては、いまだ議論の中にある。しかしながら、多くの言語学者は、これらを別の言語と認識している。
- Het Aroemeens of Macedo-Roemeens is een taal op het Balkanschiereiland die behoort tot het Balkanromaans. De sprekers zijn de Aroemenen (ook bekend als Macedo-Roemenen, Tsintsaren of Koutzovlachen), oorspronkelijk in Griekenland (vooral in het Pindosgebergte), Albanië, Macedonië en Bulgarije en na relatief recente migraties ook in Roemenië. Alleen in Macedonië geniet het de status van een officiële minderheidstaal. Het Aroemeens is nauw verwant aan de grootste Balkanromaanse taal, het Roemeens, en het wordt dan ook niet altijd als aparte taal beschouwd. Het Aroemeens wordt buiten Griekenland met het Latijnse alfabet geschreven: de naam van de taal luidt daar armăneashce. De ă is daarbij de enige letter die van een diakritisch teken is voorzien. Voor de weergave van andere klanken worden vaker dan in het Roemeens digrafen gebruikt: Aroemeens sh versus Roemeens ş. In Griekenland bestaat geen gestandaardiseerde spelling, maar men gebruikt in elk geval het Griekse alfabet.
- Arumensk er et romansk språk som snakkes av arumenere på Balkan. Det snakkes primært i Hellas, av 200 000 mennesker (to tredeler av alle språkets brukere), med brukere i Albania (50 000), Romania (28 000), Serbia (15 000), Makedonia (8 500) og Bulgaria (4 700).
- Język arumuński lub macedo-rumuński – język, a w zasadzie grupa dialektów i etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z grupy romańskiej, podgrupa wschodnioromańska języków indoeuropejskich. Liczba jego użytkowników jest przedmiotem sporów. Wg własnych szacunków organizacji mniejszości etnicznych i narodowych na co dzień może się nim posługiwać nawet 2 mln osób, natomiast wg oficjalnych statystyk jest to nie więcej niż 300 tys. aktywnych użytkowników . Występuje w północnej Grecji, 100 tys. w Macedonii, 40 tys. w Bułgarii oraz 500 tys. w Albanii, spotykany także na terenie Rumunii, Serbii, Czarnogóry oraz Bośni i Hercegowiny, spośród grupy etnicznej liczącej ok. 700 tys. osób. Używany jest również przez diasporę np. w USA, gdzie kierowały się z Bałkanów, od XIX wieku, kolejne fale emigracji. Jednakże ze względu na procesy asymilacji oraz przesunięcie autoidentyfikacji na powstałe lub ugruntowane narody bałkańskie (np. Grecy, Rumuni, Bułgarzy) "świadomość arumuńska" jak i język żywy jest w zaniku, i ogranicza się w zasadzie do działalności w obrębie niewielkich towarzystw kulturalnych (np. działające w USA od 1903 roku Society Farsarotul). Obecnie do jego zapisu stosuje się zarówno alfabet łaciński jak i grecki. Do XIX w. najczęściej stosowano cyrylicę. W XVIII w. ukazywała się prasa po arumuńsku, wydany też został słownik arumuńsko-grecki. W latach 1881-1889 przetłumaczono na arumuński fragmenty Biblii. Język ten uzyskał status języka urzędowego w jednej z gmin w Macedonii. Nie posiada rozbudowanego szkolnictwa, jest też nauczany w stopniu podstawowym w Rumunii oraz w Macedonii. Jego użytkownicy ulegają stopniowej asymilacji i porzucają arumuński na rzecz języków powszechnie używanych w danym kraju.
- O aromeno ou arumânico (arumân) é uma língua latina (românica) do ramo oriental, falada nos Bálcãs, mais especificamente em grupos isolados no norte da Grécia, em aldeias na Albânia e no sul da Bulgária. É a língua mais próxima ao romeno, sem contar o moldavo.
- Potrivit celor mai mulţi lingvişti, limba aromână sau macedoromână, vorbită de aromâni, este o limbă din grupul limbilor romanice, subgrupul limbilor romanice de est, alături de limbile română (dialectul dacoromân), meglenoromână şi istroromână. Cei mai mulţi lingvişti, pe plan internaţional, o consideră dialect al limbii române, împreună cu dialectele dacoromân, meglenoromân şi istroromân. Controversa continuă în prezent printre intelectualii aromâni. Matilda Caragiu Marioţeanu, academician de origine aromână, împărtăşea opiniile generale potrivit cărora aromâna a provenit din protoromână (limba română comună). Teza privind aromâna ca limbă de sine stătătoare şi nu dialect al limbii române este recentă şi a început să fie cunoscută abia după 1990, într-un context politic al revigorării identităţilor etnice regionale în Balcani, fiind încurajată tacit de Grecia, care tradiţional a căutat să descurajeze identificarea aromânilor şi a limbii acestora cu România, respectiv limba română. Denumirea limbii aromâne nu este unitară la toţi vorbitorii ei. În funcţie de graiurile regionale, aromânii vorbesc limba armâneascã, armâneşce, armâneaşti, rămăneşte (fărşeroţii) sau vlăheaşte (cei din Olimp).
- Арумы́нский, или арому́нский язык (armãneashce, limba armãneascã, armãneashti) — язык аромунов, относится к романской ветви индоевропейской семьи языков. Арумынский язык относится к балкано-романским (восточно-романским) языкам. Наиболее близок к мегленорумынскому языку, с которым они, вероятнее всего, являются наречиями одного языка. Арумынский язык также близок к румынскому языку, из-за чего многие лингвисты (особенно румынские) считают арумынский не отдельным языком, а диалектом румынского.
- Arumänska (även bland annat aromuniska, tidigare även arumanska, makedorumänska, vlachiska, på arumänska limba aromână, limba armânească, armâneashti eller armãneshce) är ett romanskt språk, alternativt en varietet av rumänska, som talas av ungefär 40 000 personer i Makedonien, norra Grekland och östra Albanien, samt av mindre grupper i Amerika, Italien, Bulgarien och Rumänien. Uppgifter om antalet talare varierar kraftigt. Huruvida arumänska och rumänska är två olika språk eller två varieteter av samma språk är omdebatterat och kan också anses vara en definitionsfråga. Arumänskan uppkom efter Romarrikets erövring av Balkanhalvön och har många drag gemensamt med modern rumänska, såsom en likartad grammatik. Den viktigaste skillnaden mellan rumänska och arumänska är ordförrådet, vilket i rumänskans fall i högre grad har influerats av de angränsande slaviska språken, medan arumänska har lånat många ord från grekiskan, som den har varit i nära kontakt med genom hela sin historia.
- Ulahça (veya Makedo-Rumence, Arumence, ve Ulahça'da limba armãneascã, armãneshce veya armãneashti; Yunanca: Βλάχικα Vlahika Balkanlar'da konuşulan Doğu Roman Dilidir. Balkanlar'daki Roma fetihsinden sonra düzenlenmiş ve çağdaş Rumence'nin grameri ve morfolojisi gibi birçok özellik paylaşıyor. Rumence ve Ulahça'nın arasında en büyük farkı söz varlığıdır - Rumence komşu Slav dilleriden çok etkilendi, ama Ulahça, tarihsel olarak Yunanca ile çok yakın ilişkilere sahip olduğu için Yunanca'dan çok etkilendi. Bu dillerin arasında bir tane daha önemli fark kökenleridir. Ulahça formunda üç farklı katmanlara sahiptir: eski katmanı, Latince katmanı, ve Yunan veya Hellenik katmanı . Slavca katmanı: özellikle güney slavcası ve Bulgarcadan gelen sözcüklerden oluşur. Osmalılar döneminde de bu dile eklenen bazı Türkçe ve Arapça sözcükler vardır.
|
| rdfs:comment
|
- Part of a series onAromaniansFile:Aromanian flag.
- Das Aromunische (auch Mazedorumänisch, Eigenbezeichnung limba armãneascã) ist die von Aromunen auf dem südlichen Balkan gesprochene romanische Sprache oder ein Dialekt der Rumänischen Sprache. Sie wird je nach Land im lateinischen oder griechischen Alphabet geschrieben, eine standardisierte Rechtschreibung mit lateinischem Alphabet hat sich inzwischen durchgesetzt. Der ISO-639-Kode für Aromunisch ist rup.
- L'aromà és una llengua derivada del llatí parlada pels aromans que viuen principalment als Balcans. És pot considerar la branca meridional de la llengua romana. La branca nord seria el dacovalac i la sud l'aromà. Hi ha tres subgrups lingüístics de l'aromà: meglenoromà (que es parla al sud de Macedònia, i alguns a Grècia a la frontera amb Macedònia) macedoromà istroromà (que es parla a Croàcia)
- El idioma arumano o arrumano o aromúnico, también conocido como Makedon-armânâ (Macedon-arman) macedorrumano o valaco (limba armãneascã, Armãneashti or Armãneshce) es un idioma del conjunto de las lenguas romances orientales hablado en el Sudeste de Europa por 300 mil personas del pueblo arumano o arrumano. Comparte similtudes con el idioma rumano, pero a diferencia del rumano que tuvo influencias de las lenguas eslavas, el arumano tuvo influencia del griego.
- Selon la plupart des linguistes, l'aroumain (ou macédo-roumain), en aroumain : limba armãneascã, désigné aussi par l’adverbe armâneashti avec la variante armãneshce, est une langue romane du groupe des langues romanes orientales, à côté du daco-roumain, du mégléno-roumain et de l’istro-roumain.
- Egyes nyelvészek szerint az aromán nyelv (más néven arumén, makedoromán vagy vlach; beszélői elnevezéseként limba armãneascã, armâneashti vagy armãneashce) a Délkelet-Európában élő arománok önálló nyelve. Legközelebbi rokonai a román nyelv, a meglenoromán nyelv és az isztroromán nyelv, amelyekkel együtt az újlatin nyelvek keleti csoportjához tartozik.
- L'arumeno (o macedorumeno) è una lingua parlata da circa 300.000 persone nei Balcani meridionali, è una lingua neolatina, una delle quattro lingue appartenenti al gruppo rumeno, si parla in zone del nord della Grecia, dell'Albania, della Macedonia, della Bulgaria e della Serbia. La lingua arumena è una delle lingue romanze balcaniche e viene riconosciuta ufficialmente solo in Macedonia dal 2006. Vi sono proposte di ufficializzazione anche in Albania e Serbia.
- Het Aroemeens of Macedo-Roemeens is een taal op het Balkanschiereiland die behoort tot het Balkanromaans. De sprekers zijn de Aroemenen (ook bekend als Macedo-Roemenen, Tsintsaren of Koutzovlachen), oorspronkelijk in Griekenland (vooral in het Pindosgebergte), Albanië, Macedonië en Bulgarije en na relatief recente migraties ook in Roemenië. Alleen in Macedonië geniet het de status van een officiële minderheidstaal.
- Arumensk er et romansk språk som snakkes av arumenere på Balkan. Det snakkes primært i Hellas, av 200 000 mennesker (to tredeler av alle språkets brukere), med brukere i Albania (50 000), Romania (28 000), Serbia (15 000), Makedonia (8 500) og Bulgaria (4 700).
- Język arumuński lub macedo-rumuński – język, a w zasadzie grupa dialektów i etnolektów, która dopiero od niedawna przechodzi standardyzację — z grupy romańskiej, podgrupa wschodnioromańska języków indoeuropejskich. Liczba jego użytkowników jest przedmiotem sporów. Wg własnych szacunków organizacji mniejszości etnicznych i narodowych na co dzień może się nim posługiwać nawet 2 mln osób, natomiast wg oficjalnych statystyk jest to nie więcej niż 300 tys.
- O aromeno ou arumânico (arumân) é uma língua latina (românica) do ramo oriental, falada nos Bálcãs, mais especificamente em grupos isolados no norte da Grécia, em aldeias na Albânia e no sul da Bulgária. É a língua mais próxima ao romeno, sem contar o moldavo.
- Potrivit celor mai mulţi lingvişti, limba aromână sau macedoromână, vorbită de aromâni, este o limbă din grupul limbilor romanice, subgrupul limbilor romanice de est, alături de limbile română (dialectul dacoromân), meglenoromână şi istroromână. Cei mai mulţi lingvişti, pe plan internaţional, o consideră dialect al limbii române, împreună cu dialectele dacoromân, meglenoromân şi istroromân. Controversa continuă în prezent printre intelectualii aromâni.
- Арумы́нский, или арому́нский язык (armãneashce, limba armãneascã, armãneashti) — язык аромунов, относится к романской ветви индоевропейской семьи языков. Арумынский язык относится к балкано-романским (восточно-романским) языкам.
- Arumänska (även bland annat aromuniska, tidigare även arumanska, makedorumänska, vlachiska, på arumänska limba aromână, limba armânească, armâneashti eller armãneshce) är ett romanskt språk, alternativt en varietet av rumänska, som talas av ungefär 40 000 personer i Makedonien, norra Grekland och östra Albanien, samt av mindre grupper i Amerika, Italien, Bulgarien och Rumänien. Uppgifter om antalet talare varierar kraftigt.
- Ulahça (veya Makedo-Rumence, Arumence, ve Ulahça'da limba armãneascã, armãneshce veya armãneashti; Yunanca: Βλάχικα Vlahika Balkanlar'da konuşulan Doğu Roman Dilidir. Balkanlar'daki Roma fetihsinden sonra düzenlenmiş ve çağdaş Rumence'nin grameri ve morfolojisi gibi birçok özellik paylaşıyor.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
