| dbpprop:abstract
|
- Antonio Labriola was an Italian Marxist theoretician. Although an academic philosopher and never an active member of any Marxist political party, his thought exerted influence on many political theorists in Italy during the early 20th century, including the founder of the Italian Liberal Party, Benedetto Croce and one of the leaders of the Italian Communist Party, Antonio Gramsci.
- Antonio Labriola war Professor der theoretischen Philosophie an der Universität in Rom. Er gilt als einer der ersten und einflussreichsten italienischen Marxisten. Seine Werke und Ideen prägten unter anderem Philosophen wie Antonio Gramsci und Benedetto Croce.
- Antonio Labriola, filósofo italiano, masón, teórico del Marxismo. Aunque nunca fue miembro de ningún partido político, permaneciendo como filósofo académico, su pensamiento influyó a muchos teóricos políticos italianos de principios del siglo XX, entre los cuales destacan Benedetto Croce, fundador del Partido Liberal Italiano y Antonio Gramsci, fundador del Partido Comunista Italiano.
- Antonio Labriola était un philosophe et homme politique italien du XIX siècle.
- Antonio Labriola - filozof, teoretyk marksizmu, działacz włoskiego ruchu robotniczego. Labriola kształcił się w Neapolu w środowisku heglistów, którym przewodził Bertrando Spaventa; ślady wpływu heglizmu nosi pierwsza jego rozprawa filozoficzna Contro il "ritorno a Kant" propugnato da Eduardo Zeller (Przeciw "powrotowi do Kanta" głoszonemu przez Edwarda Zellera, 1862), w której Labriola kwalifikował dialektykę G.W.F. Hegla jako najwyższe dotąd osiągnięcie myśli filozoficznej. Obok Hegla autorytetem dla młodego Labrioli był Baruch de Spinoza, który "ujmuje człowieka jedynie jako moc naturalną" i problem wolności rozstrzyga nie wychodząc "poza rozważanie rzeczy z punktu widzenia przyczynowości"; świadectwem jest studium Pochodzenie i natura afektów w "Etyce" Spinozy (Origine e natura delle passioni secondo l'Etica di Spinoza, 1866). Tę podwójną inspirację heglowsko-spinozjańską dostrzec można w kolejnej rozprawie Doktryna Sokratesa według Ksenofonta, Platona i Arystotelesa (La dottrina di Socrate secondo Senofonte, Platone e Aristotile, 1870), gdzie Labriola po heglowsku widział w Sokratesie przykład tragicznego losu wielkiego człowieka, a zarazem dostrzegał w jego życiu realizację spinozjańskiego ideału życia wolnego, to znaczy podporządkowanego powinnościom określonym przez samowiedzę. Rozprawa o Sokratesie kończy w biografii Labrioli okres zwany "heglowskim"; po 1870 roku zaczyna się tzw. faza "herbartowska". Johann Friedrich Herbart choć wyparł wpływ Hegla, to jednak nie Spinozy: Studia z lat 70. O wolności moralnej (Della liberta morale, 1873), Moralność i religia (Morale e religione, 1873) oraz O nauczaniu historii (Dell'insegnamento della storia, 1876) świadczą, że z opracowanej przez Herbarta metody introspekcji psychologicznej Labriola korzystał po to, by w zmodyfikowany sposób ponownie podjąć spinozjański problem wolności. Nie negując bowiem tezy o determinacji aktów woli ("punktu widzenie przyczynowości"), Labriola znajdował źródło wolności w przysługującej człowiekowi zdolności sądzenia zarówno determinant, jak i samej woli; traktując tę zdolność jako wyróżnik ludzkiej natury, budował na tej podstawie szeroki program pedagogiki społecznej. Po 1876 roku Labriola, dotąd sympatyzujący z politycznym programem umiarkowanych liberałów, zbliżył się do stronnictwa radykalnych demokratów i współpracował z nim coraz ściślej. Zarazem prowadził ożywioną działalność pedagogiczną, wykładając na Uniwersytecie Rzymskim filozofię i teorię prawa, kierując przez parę lat placówką metodyczną dokształcającą nauczycieli pod nazwą Muzeum Oświaty i Wychowania, opracowując dla władz szkolnych ekspertyzy dotyczące systemów szkolnych różnych krajów itd. W pracy naukowej Labriola interesował się wówczas psychologią społeczną uprawianą przez herbartystów oraz antropologią kulturową. Pod wpływem tych inspiracji Labriola w studiach teoretycznych: O pojęciu wolności (Del concetto della liberta, 1878) oraz Zagadnienia filozofii historii (I problemi della filosofia della storia, 1887) porzucił punkt widzenia psychologii indywidualnej i przekonany, że "najważniejszymi aspektami życia ludzkiego są fakty wynikające ze współżycia ludzkiego", podjął, zwłaszcza w drugim z wymienionych szkiców, wnikliwą refleksję dotyczącą procesu rozwojowego, praw historycznych, postępu itd. , przezwyciężając przy tym zarówno arbitralne konstrukcje historyczne Hegla, jak i uproszczony ewolucjonizm pozytywistów. Lata 1887-1892 były okresem najżywszego uczestnictwa Labrioli w życiu politycznym. Przeszedł wtedy do obozu socjalistów. O zmianie postawy świadczy zwłaszcza artykuł Proletariat i radykałowie. Nie przerywając pracy dydaktycznej na uniwersytecie, Labriola brał udział w antyrządowych kampaniach prasowych, bronił bezrobotnych robotników w czasie "kryzysu budowlanego", organizował pierwsze we Włoszech manifestacje 1-majowe. Nawiązał kontakt z przywódcami socjaldemokracji europejskiej, żywo korespondował z Fryderykiem Engelsem. Po 1892 roku Labriola poświęcił się ponownie pracy teoretycznej; główne swoje zadanie widział w rozwijaniu i propagowaniu we Włoszech filozofii marksistowskiej. Przygotowaniem do tej pracy były wykłady uniwersyteckie, w których Labriola wyjaśniał genezę socjalizmu naukowego i analizował teorię marksizmu. Efektem tych przemyśleń były trzy studia, dzięki którym Labriola zajął trwałe miejsce w dziejach marksistowskiej myśli filozoficznej: Ku upamiętnieniu Manifestu Komunistycznego (In memoria del Manifesto dei comunisti, 1895), O materializmie historycznym (Del materialismo storico, 1896) oraz Z rozmów o socjalizmie i filozofii (Discorrendo di socialismo e filosofia, 1897). W studiach tych Labriola przedstawiał materializm historyczny jako "filozofię niezależną i oryginalną", w pełni uprawnioną do tego, by być teoretyczną podstawą strategii praktycznych działań na rzecz socjalizmu. Wyprowadzając wnioski z gruntownej i wnikliwej analizy myśli Marksa i Engelsa Labriola rozwijał wizję dziejów, zgodnie z którą działanie obiektywnych praw, korzeniami sięgających ekonomiki, spaja wewnętrznie wszystkie formy ludzkiej aktywności i nadaje ruchowi historii wspólny, w ostatecznym wyniku postępowy kierunek, wiodący ku coraz wyższym stadiom rozwoju społecznego. Konsekwentnie broniąc zasady determinizmu i w znakomitych, błyskotliwych analizach dowodząc historycznego charakteru zjawisk kulturowych ("idee nie spadają z nieba"), Labriola zarazem energicznie walczył z uproszczoną, "ekonomiczną" wykładnią związków kultury z życiem społecznym i podkreślał doniosłą rolę świadomości w dziejach ludzkich. Po 1897 roku Labriola prowadził wielostronną polemikę z rzecznikami rewizjonizmu: Georges Sorelem, Eduardem Bernsteinem, Tomášem Masarykiem i innymi, występując z ostrą krytką głoszonej przez nich tezy o "kryzysie marksizmu". W ostatnich latach życia Labriola podjął ambitną próbę opracowania diagnozy "współczesnej oceny świata cywilizowanego". Choroba wytrąciła mu pióro z ręki, zanim to studium ukończył; przygotowane przezeń fragmenty i materiały zestawił i opublikował pośmiertnie Luigi Dal Pane w tomie pt. Na przełomie dwóch wieków (Da un secolo all'altro, 1925). Dyskusja nad kwestią odzyskania niepodległości przez Polskę w połowie lat dziewiędziesiątych XIX wieku weszła na forum międzynarodowego ruchu socjalistycznego. W tych polemikach wziął udział również A. Labriola. Tematyką polską zainteresował się nie przypadkowo, ponieważ należał do tej grupy ówczesnych działaczy międzynarodowego ruchu socjalistycznego, którzy nie wahali się manifestować przekonania o konieczności walki o niepodległą Polskę. A ponadto uznawał, że zaangażowanie się w kwestii polskiej było próbą wyrażenia wdzięczności za udział Polaków w procesie jednoczenia Włoch. To właśnie jeden z nich, Teodor Tripplin, nauczył go w 1867 r. języka polskiego .
- Antonio Labriola foi um filósofo e teórico marxista italiano. Embora sempre tenha sido um acadêmico e nunca membro ativo de qualquer partido político, o seu pensamento político exerceu influência sobre muitos teóricos na Itália durante o início do século XX, incluindo o fundador do Partido Liberal italiano (1943), Benedetto Croce e um dos líderes do Partido Comunista Italiano, Antonio Gramsci.
- Antonio Labriola a fost un filozof italian. Antonio Labriola a fost prieten personal al lui Engels, a influenţat personalităţi politice din Italia şi a contribuit la difuzarea marxismului.
- Антонио Лабриола — итальянский философ-социалист, основатель итальянского марксизма.
- Antonio Labriola, född 2 juli 1843, död 12 februari 1904, var en italiensk marxist, författare och filosof. Han räknas till en av de första italienska marxisterna. Han influerade bland andra Benedetto Croce och Antonio Gramsci.
|
| rdfs:comment
|
- Antonio Labriola was an Italian Marxist theoretician. Although an academic philosopher and never an active member of any Marxist political party, his thought exerted influence on many political theorists in Italy during the early 20th century, including the founder of the Italian Liberal Party, Benedetto Croce and one of the leaders of the Italian Communist Party, Antonio Gramsci.
- Antonio Labriola war Professor der theoretischen Philosophie an der Universität in Rom. Er gilt als einer der ersten und einflussreichsten italienischen Marxisten. Seine Werke und Ideen prägten unter anderem Philosophen wie Antonio Gramsci und Benedetto Croce.
- Antonio Labriola, filósofo italiano, masón, teórico del Marxismo. Aunque nunca fue miembro de ningún partido político, permaneciendo como filósofo académico, su pensamiento influyó a muchos teóricos políticos italianos de principios del siglo XX, entre los cuales destacan Benedetto Croce, fundador del Partido Liberal Italiano y Antonio Gramsci, fundador del Partido Comunista Italiano.
- Antonio Labriola était un philosophe et homme politique italien du XIX siècle.
- Antonio Labriola - filozof, teoretyk marksizmu, działacz włoskiego ruchu robotniczego. Labriola kształcił się w Neapolu w środowisku heglistów, którym przewodził Bertrando Spaventa; ślady wpływu heglizmu nosi pierwsza jego rozprawa filozoficzna Contro il "ritorno a Kant" propugnato da Eduardo Zeller (Przeciw "powrotowi do Kanta" głoszonemu przez Edwarda Zellera, 1862), w której Labriola kwalifikował dialektykę G.W.F.
- Antonio Labriola foi um filósofo e teórico marxista italiano. Embora sempre tenha sido um acadêmico e nunca membro ativo de qualquer partido político, o seu pensamento político exerceu influência sobre muitos teóricos na Itália durante o início do século XX, incluindo o fundador do Partido Liberal italiano (1943), Benedetto Croce e um dos líderes do Partido Comunista Italiano, Antonio Gramsci.
- Antonio Labriola a fost un filozof italian. Antonio Labriola a fost prieten personal al lui Engels, a influenţat personalităţi politice din Italia şi a contribuit la difuzarea marxismului.
- Антонио Лабриола — итальянский философ-социалист, основатель итальянского марксизма.
- Antonio Labriola, född 2 juli 1843, död 12 februari 1904, var en italiensk marxist, författare och filosof. Han räknas till en av de första italienska marxisterna. Han influerade bland andra Benedetto Croce och Antonio Gramsci.
|