| dbpprop:abstract
|
- Ali Rıza Efendi (1839 – 1888) was the father of Mustafa Kemal Atatürk and the husband of Zübeyde Hanım.
- Ali Rıza Efendi oli Turkin tasavallan ensimmäisen presidentin Mustafa Kemal Atatürkin isä ja tämän äidin ensmmäinen aviomies. Efendi syntyi Thessalonikissa nykyisesä Kreikassa Ottomaanien valtakunnan alueella. Efendi työskenteli tullivirkamiehenä. Efendi kuoli vuonna 1888 kun Mustafa Kemal oli 7 vuotias. Efendin tausta hyvin sekava. Hän syntyi Thessalonikissa joka oli hyvin monikansallinen kaupunki.
- Ali Rıza Efendi est le père de Mustafa Kemal Atatürk. Alors que certaines sources lui attribuent des origines albanaises, d'autres les imaginent turques. Issu d'une famille de la petite bourgeoisie locale. Son père, Hafiz Ahmed Efendi appartenait aux nomades Kocacık qui étaient installés en Macédoine au cours du XIV et XVème siècles. Son nom "Hafiz" indiqué qu'il avait appris le Coran par cœur quant au nom d'"Efendi", il désignait le fait qu'il était cultivé. Il semble que la famille ait eu une tradition islamique profonde, puisque le frère d'Ali Riza (Mehmed), était aussi un "Hafiz" et donnait des cours dans une école primaire coranique. Le fils de Mehmed, Salih, a perpétué la tradition. Ali Riza a exercé plusieurs métiers au cours de sa vie. Il a d'abord été employé dans le service des fondations pieuses, ce qui le conduisit dans de petites villes de province ou il inspectait les comptes des œuvres caritatives. En 1876, il sert dans l'armée et devient lieutenant dans un bataillon de volontaire formé peu avant la guerre russo-turque. En 1878, il épouse Zübeyde Hanım, avec qui il eut cinq enfants. Après la guerre, il passe au service des douanes, et devient ensuite marchand de bois. Ali Riza meurt à l'âge de 47 ans, sa femme attribua sa mort à l'échec de ses projets commerciaux « Le regretté défunt devint très affligé quand son affaire tourna mal dans ses derniers jours. Il s'est laissé aller. Il s'est résigné à son sort et s'est affaibli. Sa maladie a empiré. Il n'aurait en aucune façon pu survivre. » Sa maladie a été aggravée par la boisson, il est mort d'une "tuberculose des intestins".
- Ali Rıza, Mustafa Kemal Atatürk'ün babasıdır. Muhtemelen 1839 yılında Selanik'de dünyaya gelen Ali Rıza, Osmanlı Devleti'nin Makedonya ve Teselya'yı Türkleştirme politikası çerçevesinde 1460'larda Makedonya'nın Manastır Vilayeti'nin Debre-i Bala Sancağı'na bağlı Kocacık Köyü'ne; oradan 1830'larda Selanik'e göç etmiş olan Kocacık Yörüklerindendir. Kocacık Yörükleri, Orta Asya'dan gelerek Anadolu'da Konya-Karaman Bölgelerinde yaşayan "Kızıloğuz" Türkmenlerindendir. Dedesi Ahmet Efendi ve Amcası Hafız Mehmet Emin Efendi'nin taşıdıkları Kızıl lakabı da buradan gelmektedir. İlkokulu Abdi Hafız Mahalle Mektebi'nde okumuştur. Selanik'te Evkaf İdaresinde katiplik, sonra da Gümrük Muhafaza Teşkilatında gümrük memurluğu yapmıştır. Memurluğunu, Osmanlı Rumelisi'nin Yunanistan sınırında, Olimpos Dağı eteklerinde, Çayağzı veya Papazköprüsü denilen dağlık, ıssız, Yunan eşkiyanın herkesi haraca bağladığı tehlikeli bir sınır geçidinde yapar. Memurluğu sırasında, 1871 yılında Zübeyde Hanımla evlenir. Yeni Kapı Mahallesinde bir eve yerleşirler ve beş çocuklarından ilki, Fatma 1872 yılında bu evde dünyaya gelir. Fatma'dan sonra kısa aralıklarla iki erkek çocukları olur. Ahmet 1874'te, Ömer 1875'de doğar. Ömer'in doğduğu sene, ablası Fatma vereme yakalanır ve ölür. 1876 yılında, Selanik Asakir-i Milliye taburunda subay olan Ali Rıza Efendi, daha sonra da kereste ticareti yapmaya başlamıştır. Kereste ticareti sayesinde gelir düzeyi yükselen Ali Rıza Efendi, eşi Zübeyde Hanım, çocukları Ahmet ve Ömer'le birlikte, Selanik'in Islahane semtinin Ahmet Subaşı Mahallesindeki bir eve taşınırlar. (Lozan Antlaşması ile kaybedilen bu ev, 1937 yılında Selanik Belediyesi tarafından Atatürk'e armağan edilir, günümüzde de müze olarak hizmet vermektedir. ) Ali Riza Efendi, 1881 yılında bu üç katlı evde dünyaya gelen oğluna, çocukken kazayla beşikten düşürüp ölümüne yol açtığı ve hiç unutmadığı kardeşinin ismini verir: Mustafa. Birkaç yıl sonra da Makbule doğar.
|