| dbpprop:abstract
|
- Ahlahshahs (also known as the Sökmenli) were the 11th-12th century rulers of an Anatolian Turkish Beylik of the first period founded after the Battle of Manzikert, and centered in Ahlat on the northwestern shore of the Lake Van in Eastern Anatolia. This region comprised most of Bitlis and Van provinces and parts of Batman, Siirt, Batman and Diyarbakır. The dynasty is sometimes also called Sökmenli in reference to the founder of the principality, Sökmen el Kutbî, literally Sökmen the Slave, one of the commanders of the Great Seljuk Alp Arslan. Ahlatshah Sökmenli should not be confused with the Artuklu dynasty branch of Sökmenli which ruled in Hasankeyf during approximately the same period. Another title Sökmen and his descendants assumed, as heirs to the local Armenian princes according to Clifford Edmund Bosworth, was Shah-i Arman, often rendered as Ermenshahs (Ermenşahlar). The Beylik was founded by the Turkish slave commander Sökmen who took over Ahlat (Khliat or Khilat) in 1100. Ahlatshahs were closely tied to Great Seljuk institutions, although they also followed independent policies like the wars against Georgia in alliance with their neighbors to the north, the Saltuklu. They also acquired links with the branch of the Artuklu dynasty based in Meyyafarikin, becoming part of a nexus of Turkish principalities in Jazira and Eastern Anatolia. The Ahlatshahs reached their brightest period under the fifty-seven year reign of Sökmen the Second. He was married to a female relative (daughter or sister) of the Saltuklu ruler Saltuk. Since Sökmen II was childless, the beylik was seized by a series of slave commanders after his death. In 1207, the beylik was taken over by the Ayyubids who had long coveted Ahlat and had come to the city at the invitation of people of Ahlat after the last Sökmenli ruler's kill by Tuğrulshah, who was Erzurum melik of Sultanate of Rum and brother of Kayqubad I. The Ahlatshahs left a large number of historic tombstones in and around the city of Ahlat. Local administrators are currently trying to have the tombstones included in UNESCO's World Heritage List, where they are currently listed tentatively.
- Die Ahlatschahs waren ein türkisches Fürstentum, das während des 11. und 12. Jahrhunderts um Ahlat in Ostanatolien bestand. Die Dynastie der Ahlatschahs wird manchmal auch Sökmenli oder auch Ermenschahs genannt. Gegründet wurde das Fürstentum kurz nach der Schlacht von Manzikert, die zwischen den Byzantinern und den Seldschuken stattfand. Der Gründer des Fürstentums war Soqman el Kutbî, der ein Befehlshaber und Ghulām (Militärsklave) unter dem seldschukischen Verwalter Aserbaidschans war. Soqman übernahm ím Jahr 1100 die Stadt Ahlat und gründete dort seine Dynastie. Soqman sollte dabei nicht mit dem Gründer der Ortoqiden Soqman verwechselt werden. Die Ortoqiden herrschten zur selben Zeit in unmittelbarer Nachbarschaft. Da Soqman quasi die Nachfolge der armenischen Fürsten von Ahlat antrat, wurde seine Dynastie auch Schah-i Arman oder Ermenschahs (Schah der Armenier) genannt. Die Ahlatschahs waren fest in das großseldschukische Reich eingebunden, aber trotz dessen führten sie eigenständig Kriege gegen Georgier im Norden. Dabei hatten sie auch gute Kontakte und Allianzen zu anderen Beyliks wie die Ortoqiden in Hasankeyf und den Saltukiden in Erzurum. 1108 eroberte Soqman Meyyafarqin. Doch nach seinem Tod bei einem Zug gegen die Kreuzfahrer wurde die Stadt 1121 von den Ortoqiden eingenommen. Ihren Zenit hatten die Ahlatschahs unter Soqman II. , der als Kind 1128 auf den Thron kam und 57 Jahre lang herrschte. Er war mit einer Verwandten des Herrschers der Saltukiden verheiratet. Die Grenzen des Beylik reichten im Norden bis nach Kars. Soqman II. hatte 1184 als Onkel des jungen Herrschers der Ortoqiden Hüsâmeddîn Yavlak Arslan auch großen Einfluss in diesem Beylik. Aber Soqman II. starb 1185 ohne einen männlichen Erben, so dass das Beylik von da an von Sklaven beherrscht wurde. Eine neue Gefahr nicht nur für die Ahlatschahs waren Saladin und die Ayyubiden. Die Ayyubiden expandierten vom heutigen Nordirak und Syrien Richtung Anatolien. So musste sich der Ahlatschah Izz al-Din Balaban dem Angriff des Ayyubiden Nacmeddin Ayyub erwähren. Hilfe suchte Balaban bei den Saltukiden im Norden. Gemeinsam wehrten sie einen Angriff der Ayyubiden auf Ahlat ab. Doch die Saltukiden hintergingen Balaban und töteten ihn. Sie besetzten auch daraufhin Ahlat. Die Bevölkerung rief deswegen Nacmeddin Ayyub zur Hilfe. So endete 1207 das Beylik der Ahlatschahs mit Einnahme Ahlats durch Nacmeddin Ayyub.
- La dynastie Shah Arman, Shah-i Arman, Shah d'Ahlat ou Sökmenli est une dynastie beylicale de la première période des beylicats d'Anatolie.
- Шах-Армениды династия правителей (XII в. ) в Анатолии с центром в городе Хлат, занимали земли к северо-западу от озера Ван. После распада империи Сельджуков в южной части Армении (современная Турция) на территории, принадлежавшей ранее Марванидам, утвердился сельджукский эмир Сукман I, курд по происхождению. Его внук Сукман II принял титул шахармена ("армянского шаха"). Был женат на родственнице эмира Эрзурума Салтука. После его смерти в 1185 году властью завладел мамлюк Бег-Тимур. В 1198 году его сын Мухаммад ал-Мансур сменил на престоле сына Сукмана, ак-Сонкора. Вскоре после смерти Мухаммада, в 1207 году в Хлате утвердилась династия маййафрикинских Айюбидов. Шахармены были упорными противниками грузинских Багратидов в их борьбе за Армению и сумели остановить их продвижение на юг страны. Список правителей: Сукман I ал-Кутби (1100-1112) Ибрахим Захир ад-дин (1112-1127) сын С. I Ахмад (1127-1128) сын С. I Сукман II Насир ад-дин (1128-1185) cын И. Бег-Тимур Саиф ад-дин (1185-1193) есть предположение, что это сын С. II ак-Сонкор Бадр ад-дин (1193-1198) сын С. II Мухаммад ал-Мансур (1198-1206) сын Б. -Т. Балбан Изз ад-дин (1206-1207) Источники: К. Рыжов «Все монархи мира — Мусульманский восток VII—XV вв. »
- Ahlatşahlar Beyliği, Ahlat’ta, 12. yüzyıl başlarında kurulmuş olan bir Türk devletidir. Bu beyliğe, Ermenşahlar Beyliği, Sökmenliler Beyliği de denir. Sultan Melikşah'ın amcasının oğlu olan Kutbeddin İsmail, 1080 yılında Azerbaycan genel valiliğine tayin edilmişti. Kutbeddin İsmail'in kumandanlarından olan Sökmen, Büyük Selçuklu sultanı Melikşâh'ın amcası Yâkûtî'nin oğlu olan Kutbeddîn İsmâ'il'in gulâmı (yardımcı-hizmetli) idi. Kısa zamanda kendini göstermiş ve süratle yükselerek kumandan olmuştur. Adâleti ve iyiliği ile şöhret kazanan Sökmen, Mervânîlerden Ahlat'ta hâkim olan emîrin halka kötü davranması sonucu bu şehre davet edildi. Sökmen askerleri ile Ahlat'a gelerek, şehri teslim aldı. Burada bir hükümet yani beylik kurdu. Aileye de bundan sonra Ahlat Şahları (Ahlatşahlar) ve Ermenşahlar denildi. Sökmen Bey, 1108'de Meryafarikin'i ele geçirdi ama onun ölümünden sonra bu şehri Artuklular aldılar. Ahlatşahlar komşu beyliklerle (Artuklu, Saltuklu, Mengücek beylikleriyle) nüfuz çekişmeleri içinde geçen sürelerde güçlerini korudular. 12. yüzyılın ikinci yarısında hakimiyet sınırlarını Kars'a kadar genişlettiler. Fakat 1207 yılında, İzzettin Balaban'ın beyliği sırasında, Eyyûbîler bu beyliğe hakim oldu. Melik Muhammed Tapar'ın başarılı hizmetlerinden dolayı Ahlat ve Van çevresini ona iktâ etmesiyle Ahlatşâhlar Beyliği kurulmuş oldu. Sökmen daha sonra Haçlılara karşı yapılan savaşlara iştirak etti ve Haçlılar üzerine tertip edilen bir sefer sırasında öldü. Bu beylik emîrlerinden II. Sökmen (1128-1185)'in çocukluk yıllarının buhranlı geçmesine rağmen, daha sonra Ermenşâhlar Devleti onun zamanında en parlak devresini yaşamıştır. Selahaddîn Eyyûbî'nin genişleme siyâseti Doğu Anadolu devletleri için bir tehlike teşkil ediyordu. II. Sökmen komşu beylerle bu tehlikeyi önlemeğe çalıştı. Diğer taraftan Artuklu İlgazi'nin ölümü üzerine (1184), yerini, küçük yaştaki oğlu Hüsâmeddîn Yavlak Arslan almıştı. II. Sökmen, Yavlak Arslan'ın dayısı olması sebebiyle Artuklu ülkesinin idaresine de karışıyordu. Eyyûbîler ise Doğu Anadolu'daki Türk devletlerini hâkimiyetleri altına almak fikrinden vazgeçmiyorlardı. Nitekim bir süre sonra II. Sökmen'in kölelerinden İzzeddîn Balaban, beyliğin idaresini ele geçirmek isterken meydana çıkan karışıklıktan yararlanmak isteyen Meyyâfârıkîn hükümdarı Necmeddîn Eyyûb, Ahlat üzerine yürüdü. Balaban ona karşı Erzurum Melîki Tuğrul-şâh'dan yardım istedi. Bu iki hükümdar Necmeddîn'i mağlûp ettiler. Ancak Tuğrul-şâh'ın da bu ülkede gözü vardı ve bu sebeple Balaban'ı öldürdü, fakat halk onu Ahlat'a sokmayarak Melik Evhad Necmeddîn Eyyûb'u davet etti. Bu suretle Eyyûbîlerin arzuları gerçekleşmiş ve Ahlatşâhlar Beyliği ortadan kalkmış oluyordu. (1207)
|
| rdfs:comment
|
- Ahlahshahs (also known as the Sökmenli) were the 11th-12th century rulers of an Anatolian Turkish Beylik of the first period founded after the Battle of Manzikert, and centered in Ahlat on the northwestern shore of the Lake Van in Eastern Anatolia. This region comprised most of Bitlis and Van provinces and parts of Batman, Siirt, Batman and Diyarbakır.
- Die Ahlatschahs waren ein türkisches Fürstentum, das während des 11. und 12. Jahrhunderts um Ahlat in Ostanatolien bestand. Die Dynastie der Ahlatschahs wird manchmal auch Sökmenli oder auch Ermenschahs genannt. Gegründet wurde das Fürstentum kurz nach der Schlacht von Manzikert, die zwischen den Byzantinern und den Seldschuken stattfand.
- La dynastie Shah Arman, Shah-i Arman, Shah d'Ahlat ou Sökmenli est une dynastie beylicale de la première période des beylicats d'Anatolie.
- Шах-Армениды династия правителей (XII в. ) в Анатолии с центром в городе Хлат, занимали земли к северо-западу от озера Ван.
- Ahlatşahlar Beyliği, Ahlat’ta, 12. yüzyıl başlarında kurulmuş olan bir Türk devletidir. Bu beyliğe, Ermenşahlar Beyliği, Sökmenliler Beyliği de denir. Sultan Melikşah'ın amcasının oğlu olan Kutbeddin İsmail, 1080 yılında Azerbaycan genel valiliğine tayin edilmişti. Kutbeddin İsmail'in kumandanlarından olan Sökmen, Büyük Selçuklu sultanı Melikşâh'ın amcası Yâkûtî'nin oğlu olan Kutbeddîn İsmâ'il'in gulâmı (yardımcı-hizmetli) idi.
|
![[RDF Data]](/statics/sw-cube.png)
