| dbpprop:abstract
|
- Adam Smith (baptised 16 June 1723 – 17 July 1790) was a Scottish moral philosopher and a pioneer of political economy. One of the key figures of the Scottish Enlightenment, Smith is the author of The Theory of Moral Sentiments and An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations. The latter, usually abbreviated as The Wealth of Nations, is considered his magnum opus and the first modern work of economics. Adam Smith is widely cited as the father of modern economics. Smith studied moral philosophy at the University of Glasgow and Oxford University. After graduating he delivered a successful series of public lectures at Edinburgh, leading him to collaborate with David Hume during the Scottish Enlightenment. Smith obtained a professorship at Glasgow teaching moral philosophy, and during this time wrote and published The Theory of Moral Sentiments. In his later life he took a tutoring position which allowed him to travel throughout Europe where he met other intellectual leaders of his day. Smith returned home and spent the next ten years writing The Wealth of Nations (mainly from his lecture notes) which was published in 1776. He died in 1790.
- Adam Smith [smɪθ] war ein schottischer Moralphilosoph und gilt als Begründer der klassischen Volkswirtschaftslehre.
- Adam Smith fou un economista i filòsof escocès. La seva obra Investigació en la Naturalesa i Causes de la Riquesa de les Nacions fou el primer intent rigorós d'estudiar el desenvolupament històric de la indústria i el comerç a Europa, ajudà a la creació de l'economia com a disciplina acadèmica i proporcionà un marc teòric al capitalisme.
- Adam Smith byl skotský ekonom a filosof, zakladatel moderní ekonomie. Těžištěm jeho díla je kniha zkráceně zvaná Bohatství národů (Wealth of Nations, plným titulem An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations, 1776; česky Pojednání o podstatě a původu bohatství národů SNTL 1958 ve dvou svazcích a Liberální institut 2001). V ní přišel s teorií spontánního řádu se svobodou, konkurencí a dělbou práce jako nezbytnými předpoklady bohatství všech členů společnosti, s podobenstvím o neviditelné ruce trhu aj. Ještě dříve vydal rovněž významné, ale dnes méně populární dílo Teorie mravních citů (The Theory of Moral Sentiments, 1759; v češtině vydal Liberální institut 2005), v němž odmítl vizi o možnosti centrálního řízení společnosti. Na jeho dílo navazovali a dále je rozvíjeli všichni další ekonomové 19. století jako např. John Stuart Mill, David Ricardo a Alfred Marshall, ovlivnil i Karla Marxe; vraceli se k němu i mnozí významní ekonomové moderní doby jako např. John Maynard Keynes, Friedrich August Hayek, Ludwig von Mises či Ronald Coase. Jeho přezdívka (spíš nadávka) byla „blekota Smith“. Mimo jiné měl vadu řeči a nervový tik. Sám o sobě prohlásil: „Krásný jsem pouze ve svém díle. “
- Adam Smith fue un economista y filósofo escocés, uno de los máximos exponentes, si no el mayor, de la economía clásica. En 1776 publica: Ensayo sobre la naturaleza y las causas de la riqueza de las naciones, en la que sostiene que la riqueza procede del trabajo. El libro fue esencialmente un estudio acerca del proceso de creación y acumulación de la riqueza, tema ya abordado por los mercantilistas y fisiócratas, pero sin el carácter científico de la obra de Smith. Este trabajo obtuvo para él el título de fundador de la economía porque fue el primer estudio completo y sistemático del tema.
- Adam Smith oli skotlantilainen taloustieteilijä ja moraalifilosofi. Hän oli yksi skotlantilaisen valistuksen avainhahmoja. Smithiä pidetään nykyaikaisen taloustieteen isänä, vapaakaupan varhaisena kannattajana ja keskeisenä klassisena liberaalina. Hänen tunnetuin teoksensa on vuonna 1776 julkaistu Kansojen varallisuus.
- Adam Smith est un philosophe et économiste écossais des Lumières. Il reste dans l’histoire comme le père de la science économique moderne, et son œuvre principale, la Richesse des nations, est un des textes fondateurs du libéralisme économique. Professeur de philosophie morale à l’université de Glasgow, il consacre dix années de sa vie à ce texte qui inspire les grands économistes suivants, ceux que Karl Marx appellera les « classiques » et qui poseront les grands principes du libéralisme économique. La plupart des économistes considèrent Smith comme « le père de l’économie politique »; pourtant certains, comme l’Autrichien Joseph Schumpeter, l’ont défini comme un auteur mineur car son œuvre ne comportait que peu d’idées originales.
- Adam Smith skót klasszikus közgazdász és filozófus. Általában őt tartják a modern közgazdaság-tudomány atyjának.
- 1723 - Nasce a Kirkcaldy, piccolo porto scozzese sul golfo della Firth of Forth dirimpetto a Edimburgo. La data di nascita è incerta; si sa che fu battezzato il 5 giugno. Suo padre, di nome Adam come il figlio, era controllore delle dogane (più precisamente esattore del dazio, incarnazione quindi di quella politica protezionistica e mercantilistica fortemente criticata dal figlio Adam jr. ), morì nel gennaio del 1723; la madre, Margaret Douglas, proveniva da una ricca famiglia scozzese. Figlio unico ed orfano di padre, Adam Smith jr. rimase molto legato alla madre da profondi sentimenti affettivi. 1737 - Dopo gli anni scolastici a Kirkcaldy, si iscrive all'Università di Glasgow dove viene influenzato dai corsi di Francis Hutcheson, professore di filosofia morale secondo il quale l'essere umano è guidato da due tipi di forze naturali: gli istinti egoistici (che incitano all'appagamento individuale) e gli istinti altruisti (che definiscono la propria coscienza morale). 1740 - Studia al College Balliol di Oxford, dall'atmosfera giacobita e anti-scozzese e del quale manterrà un cattivo ricordo. 1746 - Lascia Oxford e rientra a Kirkcaldy, senza progetti particolari. 1748 - Grazie all'appoggio di Henry Home (Lord Kames) e di Sir Oswald de Dunniker, viene invitato a sostenere lezioni pubbliche ad Edimburgo di retorica e letteratura. 1750 - Incontra David Hume, con il quale rimarrà sempre in contatto. 1751 - Sempre grazie a Lord Kames, ottiene la nomina alla cattedra di logica all'Università di Glasgow dove insegna logica e, successivamente, filosofia morale. 1752 - Succede a Francis Hutcheson alla cattedra di filosofia morale. Il contenuto dei corsi è stato a lungo conosciuto solo grazie ai ricordi lasciati da John Millar, suo brillante allievo. Solo nel 1896 Edwin Cannan ritrova e pubblica con il titolo Lectures of Jurisprudence le note dei corsi dell'anno 1763/1764. Nel 1958, vengono ritrovate e pubblicate da J. M. Lothian le note dei corsi di retorica e di lettere dell'anno 1762/1763. Questi documenti testimoniano dello stretto rapporto fra etica ed economia nel pensiero di Adam Smith. 1759 - Pubblica La teoria dei sentimenti morali che approfondisce il suo corso di etica insegnato a Glasgow ed introduce il principio di simpatia. La pubblicazione di questo libro, gli procurò una certa notorietà. 1761 - Pubblica Considerations Concerning the First Formation of Language in Philological Miscellany. 1764 - Lascia l'incarico all'Università di Glasgow per diventare precettore del giovane Duca di Buccleuch ottenendo una pensione di 300 lire sterline all'anno che conserverà per tutta la sua vita. Accompagna così il giovane nel suo tuor della durata di quasi due anni, prevalentemente in Francia, inizialmente a Tolosa e poi a Parigi. 1765 - Incontra Voltaire a Ginevra. 1766 - Nel mese di febbraio giunge a Parigi dove entra nei grandi salotti parigini grazie alla sua reputazione e all'aiuto di David Hume. Qui frequenta D'Alembert, d'Holbach, Helvetius e, soprattutto, François Quesnay (fondatore della scuola dei fisiocratici) e Turgot. Nel novembre torna, sempre accompagnato dal Duca di Bucchleuch, a Londra. 1767 - Ritorna a Kirkcaldy, presso la madre, ed inizia la redazione della La ricchezza delle nazioni. 1776 - Il 9 marzo, nove anni dopo l'inizio della stesura, pubblica presso Strahan e Cadell l'Indagine sulla natura e le cause della ricchezza delle nazioni testo più noto come La ricchezza delle nazioni. Seguiranno varie riedizioni del testo che ottenne già all'epoca un'importante risonanza. 1778 - Viene nominato commissario delle dogane e si istalla a Edimburgo. Malgrado l'attività lavorativa, si dedica alla riedizione della Ricchezza delle nazioni ed alla revisione, assai rimaneggiata, della Teoria dei sentimenti morali. 1790 - Muore il 17 luglio, lasciando istruzioni ad amici di bruciare gran parte dei suoi scritti. E così avvenne.
- アダム・スミス(Adam Smith、1723年6月5日(洗礼日) - 1790年7月17日)は、イギリス(グレートブリテン王国)の経済学者・哲学者。主著は『国富論』(または『諸国民の富』とも。原題『諸国民の富の性質と原因の研究』An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations)。「経済学の父」と呼ばれる。
- Adam Smith was een Schotse econoom die wordt gezien als de grondlegger van het klassieke liberalisme. Hij was van mening dat het nastreven van het eigen individuele belang in het grootste maatschappelijk belang zou resulteren. Een vrije markt zou het meeste opleveren voor de maatschappij als geheel. De 'onzichtbare hand' van deze vrije markt zou zorgen voor harmonie en evenwicht. Adam Smith werd geboren in Kirkcaldy in Fife in Schotland, en studeerde aan de Universiteit van Glasgow moraalfilosofie, waarna hij met een beurs aan de Universiteit van Oxford studeerde. In 1748 begon hij te doceren aan de Universiteit van Edinburgh. In 1751 werd hij benoemd tot hoogleraar in de logica aan de Universiteit van Glasgow; deze functie werd in 1752 voortgezet op het gebied van de moraalfilosofie. Zijn belangrijkste werk, An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations (een onderzoek naar de aard en oorzaken van de rijkdom der naties; meestal kortweg aangeduid als "The Wealth of Nations" - 1776), droeg hij op aan de Amsterdamse bankier Henry Hope. In "The Wealth of Nations", zoals het werk meestal kortweg wordt aangeduid, legde Smith de basis voor het economisch liberalisme, dat snel en gemakkelijk ingang vond in de net onafhankelijk verklaarde Verenigde Staten en in het Verenigd Koninkrijk, door de economische crisis die veroorzaakt werd door de Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog. Uiteindelijk zou deze publicatie de doodsteek betekenen voor het mercantilisme, dat eeuwen de economie in Europa beheerste. Naast dit werk schreef hij The Theory of Moral Sentiments, waarin hij zijn ethiek uiteenzet.
- Adam Smith var en skotsk filosof som levde på 1700-tallet. Han ble allerede i løpet av sin levetid berømt som filosof, men er i dag mest kjent som en av grunnleggerne av økonomifaget.
- Adam Smith – szkocki myśliciel i ekonomista. Jedna z kluczowych postaci Oświecenia, autor Badań nad naturą i przyczynami bogactwa narodów, dzieła, które było jedną z pierwszych prób usystematyzowania wiedzy na temat historii rozwoju przemysłu i handlu w Europie. Autor zaatakował w niej zasady merkantylizmu i postawił tezę określającą racjonalny egoizm gospodarczy i konkurencję jako główne sposoby osiągnięcia dobrobytu. Dokonania Smitha były podstawą do stworzenia ekonomii jako odrębnej dziedziny nauki. Jego prace są jednymi z najbardziej znanych i cenionych opracowań na temat gospodarki rynkowej, kapitalizmu i liberalizmu. Smith był myślicielem o wszechstronnym zainteresowaniach i należał do najbardziej wykształconych Brytyjczyków XVIII wieku. Przez trzynaście lat wykładał na uniwersytecie w Glasgow przedmiot o nazwie "filozofia moralna" (moral philosophy). Jako profesor cieszył się uznaniem studentów i był szanowany przez kolegów. Po latach wspominał ten okres jako najszczęśliwszy i zarazem najpożyteczniejszy. Główne prace Smitha obejmowały problematykę wchodzącą wówczas w zakres wykładanego przezeń przedmiotu i dotyczącą człowieka oraz społeczeństwa. Nie było wtedy jeszcze psychologii, antropologii, socjologii, politologii czy ekonomii, a zagadnienia należące dziś do tych samodzielnych dyscyplin podejmowano wówczas w ramach filozofii moralnej. Podstawą analiz prowadzonych przez Smitha jest obserwacja współczesnych mu społeczeństw zachodnioeuropejskich, głównie społeczeństwa brytyjskiego, choć niejednokrotnie przywołuje także autorów starożytnych. Na tej podstawie stara się on zbudować teorię opisującą zachowanie człowieka w społeczeństwie, relacje międzyludzkie w różnych obszarach życia społecznego. Teoria ta nie ma w zasadzie charakteru normatywnego, zatrzymuje się zwykle na poziomie opisu i wyjaśnienia, choć Smith nie stroni od ujawniania swoich preferencji. Na ogół jednak postępuje jak uczony – badacz, a nie moralizator czy doktryner. Jego zamiarem było bowiem, podobnie jak Davida Hume'a, przedstawienie filozofii moralnej jako nauki. Smith zmarł ponad dwa wieki temu. Należy do epoki Oświecenia, która dziś oceniana jest różnie. Jedni w poglądach myślicieli oświeceniowych upatrują zarodków obecnego kryzysu cywilizacji zachodniej. Inni, zwłaszcza zwolennicy myśli liberalnej, widzą w nich źródło i inspirację dla dalszego rozwoju tej cywilizacji, na bazie takich wartości, jak wolność jednostki, demokracja, tolerancja itd. Ci drudzy traktują Smitha jako swego wielkiego poprzednika i patrona; dotyczy to szczególnie jego myśli ekonomicznej, której w ciągu minionych dwóch wieków poświęcono ogromną liczbę publikacji. Wraz z rozwojem nowej dyscypliny, etyki biznesu, w ostatnim ćwierćwieczu nastąpiło wyraźne ożywienie zainteresowania twórczością Adama Smitha w kontekście żywo dyskutowanej relacji: etyka – ekonomia. Odwoływanie się do ojca klasycznej ekonomii ma tu bowiem dodatkowe uzasadnienie, wszak to właśnie on jest autorem dwóch dzieł: jednego z dziedziny etyki i drugiego z ekonomii. Obszerna literatura poświęcona Adamowi Smithowi dostarcza kilku portretów tego myśliciela: liberał propagujący idee tolerancji, własności prywatnej, wolnego rynku i "bogactwa narodów"; ekonomista, ojciec klasycznej ekonomii politycznej; rzecznik rodzącego się systemu kapitalistycznego; moralista i humanista podejmujący zagadnienia cnoty i występku, a także współżycia wolnych jednostek w ramach społeczeństwa obywatelskiego; myśliciel wrażliwy na kwestie sprawiedliwości społecznej i dobra ogółu; teoretyk prawa naturalnego kontynuujący tradycje Grocjusza i Pufendorfa. twórca teorii przewagi absolutnej Nasze rozumienie Smitha – twierdzi E.J. Harpham – określa głównie kontekst, w jakim jest on czytany. Zmieńcie ten kontekst, a zmienicie Adama Smitha. Szczególnym przykładem takiego widzenia szkockiego filozofa jest interpretacja zaproponowana przez Noama Chomsky'ego. Według niej, Smith nie tyle propaguje, ile krytykuje kapitalizm, a ostrze jego krytyki trafia celnie nawet we współczesny globalizm. Nie prowadziłem żadnych badań nad Smithem. – powiedział Chomsky w jednym z wywiadów – Po prostu go przeczytałem. Nie trzeba w ogóle prowadzić nad nim żadnych badań. Po prostu należy go przeczytać. Jest prekapitalistą, postacią oświeceniową. Gardził tym, co nazwalibyśmy kapitalizmem. [... ] Poddał miażdżącej krytyce to, co nazwalibyśmy polityką Północ-Południe. [... ] Jego wizerunek, który spotykamy dzisiaj, jest po prostu absurdalny. Chomsky zarzuca laureatowi Nagrody Nobla w dziedzinie ekonomii z 1982 r. , G.J. Stiglerowi, autorowi wstępu do jubileuszowego wydania Bogactwa narodów (Chicago 1976), że ten przedstawiciel "wielkiego bastionu wolnorynkowej ekonomii", za jaki uchodzi Uniwersytet Chicagowski, nie zna dzieła Smitha. Całkiem prawdopodobne, – sugeruje Chomsky – że autor ów nigdy nie miał w ręku Bogactwa narodów. Wszystko, co napisał o tej książce, jest całkowicie błędne. Gdzie indziej Chomsky pisze: Usuwając nacisk, który Smith kładł na podstawowy konflikt klasowy i jego zasadniczy wpływ na politykę, fałszujemy poglądy autora i ordynarnie przekręcamy fakty, choć udaje nam się tym sposobem stworzyć narzędzie kłamstwa w służbie bogactwa i władzy. Diametralnie przeciwny obraz Smitha przedstawili w połowie 1990 r. E.E. Yardeni i D.A. Moss: Intelektualnym ojcem kapitalizmu jest Adam Smith. [... ] Ostatnie wydarzenia oznaczają triumf idei Adama Smitha nad ideami Karola Marksa. [... ] W przeciwieństwie do rewolucjonisty Marksa, Smith był zwolennikiem reform. [... ] twierdził, że w okresie rozwoju ekonomicznego bogaci stają się bogatszymi, ale biednym też powodzi się lepiej. Marks natomiast przewidywał, że biedni stają się coraz biedniejszymi. Krytycznie o Smithie wyrażał się lider szkoły austriackiej w ekonomii – Murray Rothbard: "Rzecz w tym, że Smith nie stworzył nic, co byłoby zgodne z prawdą; cokolwiek napisał, było błędne. Nawet w wieku, który miał mniej cytatów i odnośników niż nasz, Adam Smith był bezwstydnym plagiatorem, podającym źródła w niewielkim stopniu lub w ogóle, kradnącym spore fragmenty choćby z dzieł Cantillona. [... ] Przy nadmiernym przywiązaniu do idei podziału pracy, Smith zasiał ziarno niepewności, później szybko przechwycone przez Karola Marksa. " Rothbard zwracał uwagę na to, że Adam Smith popierał różnorakie obciążenia podatkowe (także w niektórych przypadkach nakładanie barier celnych; sam był celnikiem), państwową pocztę, regulację procentów na pożyczki, protekcjonistyczny Akt Nawigacyjny z 1651 roku, rządowy monopol na bicie monety, nierynkowy system bankowy, ingerencję państwa w różnorakie dziedziny życia, w szczególności w system edukacyjny, i postrzegał Smitha raczej jako prekursora marksizmu, niż liberalizmu gospodarczego. Dla przedstawienia złożonych problemów politycznych i ekonomicznych, z którymi zmagają się kraje dokonujące transformacji systemowej, trzech autorów amerykańskich posłużyło się formą dialogu prowadzonego między przywódcą byłego kraju komunistycznego z Europy Wschodniej, a amerykańskim doradcą, apologetą wolnego rynku. Swej książce dali znamienny tytuł: Adam Smith jedzie do Moskwy. Przedstawienie polskiemu czytelnikowi Adama Smitha, jednego z liderów szkockiego Oświecenia, pozwala na poszerzenie naszego obrazu tej epoki, ujmowanej najczęściej poprzez odniesienie do francuskiego "wieku świateł" (siecle des lumieres). Daje też okazję do uzupełnienia tych wątków myśli anglosaskiej, której tradycje sięgają F. Bacona, Th. Hobbesa i J. Locke'a. Ich wkład do rozwoju filozofii nowożytnej jest u nas powszechnie dostrzegany, natomiast ze znajomością dzieł autorów szkockich bywa różnie. Dość wymienić eseje ekonomiczne Hume'a czy rozprawę o językach Smitha, nie mówiąc już o pracach F. Hutchesona, A. Fergusona lub lorda Kamesa. W minionym stuleciu Hume'a postrzegano u nas – i nie tylko u nas – głównie z perspektywy pozytywistycznej, a najczęściej omawianym jego dziełem był Traktat o naturze ludzkiej, zwłaszcza księga I. Smith otrzymał etykietkę "ekonomista", a prace poświęcone jego etyce można policzyć na palcach jednej ręki. W literaturze anglojęzycznej Hume i Smith byli zawsze obecni w pełniejszym wymiarze. Skrócone wydanie Historii Anglii Hume'a pełniło w XIX wieku rolę podręcznika dla brytyjskich studentów. Obaj występowali w licznych opracowaniach i wyborach tekstów brytyjskich moralistów. Co najmniej od 1896 r. , gdy opublikowano sporządzone przez studenta notatki z wykładów Smitha, stało się jasne, że w jego twórczości nie było "rozszczepienia" na etykę i ekonomię, że Bogactwo narodów stanowi integralną część jego filozofii moralnej, a nie rezultat zainteresowań inspirowanych kontaktami z francuskimi fizjokratami. Jednak od drugiej połowy XIX w. , głównie za sprawą autorów niemieckich, podnoszony bywa "problem Adama Smitha" (Das Adam Smith Problem), sprowadzany zwykle do kwestii: "Dlaczego w Teorii uczuć moralnych rozważa on człowieka jako istotę życzliwą, a w Bogactwie narodów – jako kierującą się interesem własnym, czyli egoizmem?" Dylemat ten pojawia się zwykle wtedy, gdy w procesie filozoficznej abstrakcji idealizuje się "naturę ludzką", przypisując jej jedną z powyższych cech. Tak np. Hobbes twierdził, że człowiek jest z natury egoistą, Hutcheson zaś, że naturalną cechę człowieka stanowi życzliwość (benevolence). Smith podejmuje próbę przezwyciężenia tej dychotomii – przypisuje człowiekowi zarówno życzliwość, jak i egoizm. Według niego, ludzie kierują się w życiu różnymi uczuciami, z których życzliwość i miłość własna należą do najważniejszych. Uczucia te nie muszą jednak popadać w konflikt. Samoograniczający się egoizm, kontrolowany przez "bezstronnego obserwatora", pomagającego odróżnić to, co właściwe, od tego, co niewłaściwe, pozwala na dążenie do realizacji własnego dobra, a zarazem przyczynianie się do dobra ogółu. Wrodzona ludziom skłonność do sympatii, czyli współodczuwania, sprzyja wzmacnianiu tej tendencji. Twórczość Smitha można omawiać na podstawie dzieł, które opublikował lub przeznaczył do druku. Można też poszerzyć pole analiz o korespondencję oraz wykłady odtworzone na podstawie zachowanych notatek studentów. W niniejszym opracowaniu przyjęte zostało to drugie podejście. Głównym celem było więc przedstawienie, z konieczności skrótowe, wielu problemów, które Smith podejmował podczas swych wykładów oraz w wydanych i przygotowywanych do publikacji pracach.
- Adam Smith foi um economista e filósofo escocês. Teve como cenário para a sua vida o atribulado século das Luzes, o século XVIII. É o pai da economia moderna, e é considerado o mais importante teórico do liberalismo econômico. Autor de "Uma investigação sobre a natureza e a causa da riqueza das nações", a sua obra mais conhecida, e que continua sendo como referência para gerações de economistas, na qual procurou demonstrar que a riqueza das nações resultava da atuação de indivíduos que, movidos apenas pelo seu próprio interesse (self-interest), promoviam o crescimento econômico e a inovação tecnológica. Smith ilustrou bem seu pensamento ao afirmar "não é da benevolência do padeiro, do açougueiro ou do cervejeiro que eu espero que saia o meu jantar, mas sim do empenho deles em promover seu"auto-interesse". Assim acreditava que a iniciativa privada deveria ser deixada agir livremente, com pouca ou nenhuma intervenção governamental. A competição livre entre os diversos fornecedores levaria forçosamente não só à queda do preço das mercadorias, mas também a constantes inovações tecnológicas, no afã de baratear o custo de produção e vencer os competidores. Ele analisou a divisão do trabalho como um fator evolucionário poderoso a propulsionar a economia. Uma frase de Adam Smith se tornou famosa: "Assim, o mercador ou comerciante, movido apenas pelo seu próprio interesse egoísta (self-interest), é levado por uma mão invisível a promover algo que nunca fez parte do interesse dele: o bem-estar da sociedade. " Como resultado da atuação dessa "mão invisível", o preço das mercadorias deveria descer e os salários deveriam subir. As doutrinas de Adam Smith exerceram uma rápida e intensa influência na burguesia (comerciantes, industriais e financistas), pois queriam acabar com os direitos feudais e com o mercantilismo.
- Adam Smith a fost un economist, om politic şi filozof scoţian. Lucrarea sa Avuţia naţiunilor, cercetare asupra naturii şi cauzelor ei a fost una din primele încercări de a studia dezvoltarea istorică a industriei şi comerţului în Europa. Această lucrare a ajutat la crearea economiei ca disciplină academică modernă şi a furnizat una dintre cele mai bune argumentări intelectuale pentru comerţul liber şi capitalism. A introdus în economie conceptul de mâna invizibilă.
- Ада́м Смит; крещён и возможно родился 5 июня 1723, Керколди — 17 июля 1790, Эдинбург) — шотландский экономист, философ-этик; один из основоположников современной экономической теории.
- Adam Smith, född 16 juni 1723 i Kirkcaldy i Fife, död 17 juli 1790 i Edinburgh, var en skotsk filosof och nationalekonom. Han brukar räknas som grundare av modern nationalekonomi och kallas ibland liberalismens fader. Hans centrala verk är Nationernas välstånd (The Wealth of Nations) som publicerades år 1776.
- Adam Smith, İskoçya'nın Fife eyaletinin Kirkcaldy şehrinde çalışan bir gümrük denetleyicisinin oğlu olarak dünyaya geldi. Kesin doğum tarihi kayıtlarda olmasa da 5 Haziran 1723'te, babasının ölümünden 6 ay sonra vaftiz edilmiştir. Yaklaşık 4 yaşlarında bir çingene çetesi tarafından kaçırılmış, ama kısa zamanda amcası tarafından kurtarılıp annesine geri teslim edilmiştir. Smith bu sıkıntıyı kısa sürede atlatıp annesi ile eski yakınlığını kısa zamanda yakalamıştır. Ondört yaşında Glasgow Üniversitesi'nde ahlak felsefesi konusunda, Francis Hutcheson'ın yanında eğitim görmeye başlamıştır. Özgürlük, hukuk ve ifade özgürlüğü konularındaki tutkusu burada alevlenmiştir. 1740 yılında Oxford'daki Balliol Koleji'nde okumaya başlamış fakat 1746 yılında okulu terkedip Oxford'un imtiyaz denetimi konusunda eleştirmenlik yapmaya başlamıştır. 1748 yılında Edinburgh'da Lord Kames'in koruması altında kamu konferansları vermiş, konuşma sanatı ve belles-lettres konularına değinmiştir. Sonraları "servet yönetimi" konusunu ele almış ve bu dönemde, yani yirmili yaşlarının sonlarına doğru, daha sonra 'Inquiry into the Nautre and Causes of the Wealth of Nations' adlı kitabında dünyaya açıklayacağı "doğal özgürlüğün açık ve basit sistemi" konusuna el atmıştır. 1750 yılı civarlarında ileride çok yakın arkadaş olacağı David Hume ile tanışmıştır. İskoçya Aydınlanması'nın ortaya çıkışında önemli rol oynayan diğer arkadaşkarı ile Edinburgh The Poker Klübü'nün müdavimi olmuştur. Smith'in hristiyan olan babası dinine çok bağlıydı ve İskoç Kilisesi'nin ılımlı kanadına üyeydi. Smith'in İngiltere'ye gidişinin arkasındaki sebebin İngiltere Kilisesi'nde kariyer yapmak istemesi olduğu soylense de bu konu hakkinda kesin bir kanit yoktur ve aksine Smith'in İskoçya'ya deizm yanlısı olarak döndüğü bilinmektedir. Ayrıca çocukken babası tarafından gönderildiği kiliseden kaçarak geri dönmüştür. Smith, felsefi olarak dinin ekonominin önünde bir engel olarak görmüş ve ateizm üzerinden düşünmüştür. Birçok yönden Darwin ile aynı görüştedir. 1751 yılında Smith Glasgow Üniversitesi'nin mantık profesörü, ertesi sene de ahlak felsefesi profesörü olarak atanmıştır. Derslerinde etik, konuşma sanatı, hukuk, politik ekonomi ve "polis ve gelir" konularını işlemiştir. 1759'da Glasgow'daki bazı konferanslarını bir araya getirdiği The Theory of Moral Sentiments adlı kitabını yayınlamıştır. Bu kitap çıktığı dönemde Smith'in itibarının yayılmasını sağlamıştır. Kitabın ana teması insan ilişkilerinin verici ve alıcılar (yani birey ve toplumun diğer üyeleri) arasındaki sempatiye ve anlayışa ne kadar bağlı olduğu üzerineydi. Lord Monboddo'nun 14 yıl sonra yayımlanan Of the Origin and Progress of Language kitabındaki detaylı incelemesinde gösterildiği üzere, Smith'in bu ilk kitabındaki dil evrimi analizi yüzeyseldi. Yine de Smith'in akıcı ve ikna edici savunmaları belagatlı olsa da tartışılmazdır. Smith açıklamalarını Lord Shaftesbury ve Hutcheson gibi "ahlak duygusu" ya da Hume gibi faydaya değil, anlayışa dayatmaktadır. Smith bu dönemden sonra konferanslarında ahlak teorilerinden hukuk ve ekonomi konularına ağırlık vermeye başladı. Bir öğrencisinin 1763 civarından konferans notlarından Edwin Cannan tarafından derlenip yayınlanan 'Lectures on Justice, Police, Revenue and Arms' adlı kitapta Adam Smith'in politik ekonomi hakkındaki fikirlerinin gelişimi hakkında bir izlenim edinilebilir. Bu kitabın daha kapsamlı bir uyarlaması 1976 yılında Lectures on Jurisprudence adlı Glasgow baskısı tarafından yayımlanmıştır. Smith ile David Hume sayesinde tanışan Charles Townshend, 1763 yılı sonunda Smith'ten üvey oğlu genç Buccleuch Dükü'ne özel ders vermesini rica etti. Smith, gelecek iki sene boyunca talebesi ile, çoğunlukla Fransa'da yaptığı yolculuklar sırasında Turgot, Jean D'Alembert, André Morellet, Helvétius, ve özellikle çalışmalarına itibar ettiği fizyokratik düşüncenin başkanı François Quesnay gibi öncü aydınlarla tanıştı. Kirkcaldy'ye döndükten sonrataki 10 seneyi An Inquiry into the Nature and Causes of the Wealth of Nations adlı, 1776'da yayımlanan başyapıtı üzerinde çalışarak geçirdi. Kitap büyük çoğunluk tarafından hüsnükabul gördü ve revaçta kalarak Smith'in meşhur olmasını sağladı. 1778'de Smith İskoçya'da vergiden sorumlu bir devlet bakanı olarak atandı, Edinburgh'ya annesinin yanına yerleşti. 17 Haziran 1790 yılında ağır bir hastalık sonrası yaşamını yitirdi. Bilindiği kadarıyla gelirinin büyük bir kısmını gizli yardım fonlarına bırakmıştır. Smith'in edebi vasiyetini yerine getirenler İskoç akademik dünyasından iki eski arkadaşıdır: fizikçi/kimyacı Joseph Black ve öncü yerbilimci James Hutton. Yazar arkasında pek çok not ve yayımlanmamış yazılar bırakmıştır ama yayımlanmaya uygun olmayan her şeyin imha edilmesi için talimat vermiştir. History of Astronomy adlı yayımlanmamış bir makalesini basıma uygun görmüştür ve bununla beraber diğer eserleri Essays on Philosophical Subjects adlı kitapta 1795 yılında okuyucuyla buluşturulmuştur.
- Ада́м Сміт — британський економіст, філософ-етик; один із засновників сучасної економічної теорії.
- 亚当·斯密(Adam Smith,1723年6月5日-1790年7月17日),又譯亞當·史密斯、亞當·史密夫,英国苏格兰哲学家和经济学家,他所著的《國富論》成為了第一本試圖闡述歐洲產業和商業發展歷史的著作。這本書發展出了現代的經濟學學科,也提供了現代自由貿易、資本主義和自由意志主義的理論基礎。
|