| dbpedia-owl:abstract
|
- Ada Kaleh, zeitweilig auch Caroline-Insel oder Neu-Orschowa genannt, war eine Insel in der Donau, die ab 1968 wegen des Baus des rumänisch-jugoslawischen Kraftwerk Eisernes Tor 1 allmählich überflutet wurde und 1971 ganz in der Donau versank. Sie lag auf Höhe der rumänischen Stadt Orșova und der serbischen Ortschaft Tekija. Ada Kaleh war bis 1912 eine übriggebliebene türkische Enklave. Auf der etwa 1,7 km langen und 0,5 km breiten Insel befand sich eine Festung in und eine kleine Ortschaft mit einer Moschee, einem Basar, einer kleinen orthodoxen Kirche, mehreren Kaffeehäusern und einem Gouverneurspalais. Die zuletzt 600 (nach anderen Quellen 1000) überwiegend türkischen Bewohner lebten vornehmlich von der Fischerei und von der Produktion von Süß- und Tabakwaren. Im 20. Jahrhundert entwickelte sich ein lebhafter Tourismus. Ada Kaleh diente den Bewohnern der umliegenden Regionen als romantisches Ausflugsziel und, dank einer Steuerbefreiung, als beliebte Einkaufsmöglichkeit für türkische Delikatessen, Schmuck und Tabakwaren. Berühmt war Ada Kaleh auch für seine Rosenzucht und die daraus gewonnenen Produkte.
- Ada Kaleh was a small island on the Danube populated mostly by Turks that was submerged during the construction of the Iron Gates hydroelectric plant in 1970. The island was about 3 km downstream from Orşova and measured 1.75 by 0.4–0.5 km. The isle of Ada Kaleh is probably the most evocative victim of the Iron Gate dam's construction. A Turkish enclave, it had a mosque and numerous twisting alleys, and was known as a free port and a smuggler's nest. Many other ethnic groups lived here beside the Turks.
- Ada Kaleh era una pequeña isla en el Danubio poblada por turcos que quedó sumergida durante la construcción de la central hidroeléctrica de las Puertas de Hierro en 1970. La isla estaba alrededor de 3 km corriente abajo desde Orşova y medía 1,75 por 0,4-0,5 km. La isla de Ada Kaleh es probablemente la víctima más evocada de la construcción de la presa de las Puertas de Hierro. Como enclave turco, tiene una mezquita ycallejones retorcidos y era conocido como un puerto libre y un nido de contrabandistas. También vivieron allí otros grupos étnicos, además de los turcos.
- Ada-Kaleh (tur. "Wyspa-Twierdza"; także "Wyspa Karoliny", Neu-Orschowa) - nieistniejąca dziś mała wyspa rzeczna na Dunaju, w Żelaznej Bramie, 3 km na wschód od rumuńskiego miasta Orşova. Długość wyspy wynosiła 1,75 km, szerokość - 0,4-0,5 km, wysokość - 48 m n.p.m. Wyspa była zbudowana z naniesionych przez nurt Dunaju piasków i żwirów. Dzięki łagodnemu klimatowi i urodzajnej glebie była pokryta bujną roślinnością typu śródziemnomorskiego. Na wyspie istniała twierdza z dobrze zachowanymi obwarowaniami. Wewnątrz i wokół murów leżało niewielkie, niezwykle malownicze osiedle o orientalnym charakterze, z meczetem (zbudowanym z 1903 na miejscu wcześniejszego klasztoru franciszkanów) i z cerkwią. Zamieszkiwało je około tysiąca osób, w większości Turków, ale także Arabów, Albańczyków, Bułgarów, Kurdów i Serbów. Ludność wyspy była w przeważającej większości muzułmańska, w kontraście z prawosławnym sąsiedztwem. Wyspa słynęła z uprawy róż, z których produkowano olejek, oraz z uprawy owoców południowych, z których robiono konfitury. Już w starożytności o Ada-Kaleh wspominał Herodot jako o Cyraunis. Na początku naszej ery istniał na wyspie rzymski obóz wojskowy. Wraz z sąsiadującymi terenami Bałkanów wyspa znalazła się w XV wieku w granicach imperium osmańskiego. W czasach nowożytnych, zwłaszcza podczas wojen austriacko-tureckich, wyspa miała urozmaiconą historię polityczną. W 1689, podczas V wojny austriacko-tureckiej, wyspę zajęły wojska habsburskie, które nadały jej nazwę Neu-Orschowa i zbudowały na niej pierwszą twierdzę. W 1691 Turcy przy pomocy Węgrów z Siedmiogrodu zajęli wyspę i zburzyli twierdzę. W 1692 Austriacy odzyskali wyspę i ponownie wznieśli na niej twierdzę, jednak po pokoju karłowickim w 1699 Ada-Kaleh wróciła do Turcji. Podczas VI wojny austriacko-tureckiej latach 1716-1718 wyspę zdobyli Austriacy, którzy zaczęli rozbudowę twierdzy, stanowiącej w XVIII wieku jedną z najnowocześniejszych fortyfikacji na Bałkanach. Prac jednak nie ukończyli, bo podczas kolejnej wojny w 1738 twierdzę po czteromiesięcznym oblężeniu zdobyli Turcy. Władzę turecką potwierdził pokój w Belgradzie w 1739. Podczas ostatniej wojny austriacko-tureckiej w 1789 wyspę zdobyli Austriacy, jednak kończący tę wojnę pokój w Swisztowie w 1791 pozostawił wyspę w granicach imperium osmańskiego. W XIX wieku Ada-Kaleh utraciła znaczenie militarne. Podczas VII wojny turecko-rosyjskiej wyspę ograbiły wojska rosyjskie. W 1849 Ada-Kaleh stała się schronieniem dla niektórych przywódców węgierskiej Wiosny Ludów. Przynależność wyspy do Turcji została pośrednio potwierdzona przez traktat berliński w 1878, który pominął wyspę przy podziale europejskich ziem Turcji. W efekcie Ada-Kaleh pozostała turecką enklawą między Rumunią a Serbią, pod wojskową okupacją Austro-Węgier. Po wycofaniu się wojsk austro-węgierskich w 1885 mieszkańcy wyspy znaleźli się w bardzo uprzywilejowanej sytuacji - byli wolni od ceł i podatków oraz od obowiązku służby wojskowej. Na wyspie powstał wolnocłowy port, a mieszkańcy zajęli się handlem i przemytem. Po zakończeniu I wojny światowej i upadku imperiów habsburskiego i osmańskiego w 1923 Ada-Kaleh została włączona do Rumunii i utraciła swój wyjątkowy status. Jednak ze względu na zabytkowe fortyfikacje, egzotyczny charakter i bogatą historię na wyspie rozkwitła turystyka - w 1931 gościł tam m. in. król Rumunii Karol II. Wyspa zniknęła z powierzchni ziemi w 1971, po całkowitym napełnieniu sztucznego jeziora w Żelaznej Bramie. Mieszkańcy zostali przesiedleni na rumuńską wyspę Şimian na Dunaju, gdzie zbudowano replikę osiedla i twierdzy, do muzułmańskich miejscowości w rumuńskiej Dobrudży, a część z nich wyjechała do Turcji. Ada-Kaleh występuje jako "Niczyja Wyspa" w powieści Maurycego Jokaia "Złoty człowiek" (Az arany ember) z 1872. Stanowi tam symbol odległego spokoju i piękna przeciwstawiony realnemu otoczeniu.
- Fichier:Ada-Kaleh. jpg L'île Fichier:Ada Kaleh-Bazaar. jpg Le bazar de l'île d'Ada Kaleh Ada Kaleh nom qui signifie en turc « île forteresse » était une petite île située sur le Danube peuplée par des turcs. Elle a été entièrement submergée pendant la construction de la centrale hydro-électrique des Portes de Fer en 1970. L'île se situait à environ 3 km en aval d'Orşova et mesurait 1,75 km sur 0,5.
|
| rdfs:comment
|
- Ada Kaleh, zeitweilig auch Caroline-Insel oder Neu-Orschowa genannt, war eine Insel in der Donau, die ab 1968 wegen des Baus des rumänisch-jugoslawischen Kraftwerk Eisernes Tor 1 allmählich überflutet wurde und 1971 ganz in der Donau versank. Sie lag auf Höhe der rumänischen Stadt Orșova und der serbischen Ortschaft Tekija. Ada Kaleh war bis 1912 eine übriggebliebene türkische Enklave.
- Ada Kaleh era una pequeña isla en el Danubio poblada por turcos que quedó sumergida durante la construcción de la central hidroeléctrica de las Puertas de Hierro en 1970. La isla estaba alrededor de 3 km corriente abajo desde Orşova y medía 1,75 por 0,4-0,5 km. La isla de Ada Kaleh es probablemente la víctima más evocada de la construcción de la presa de las Puertas de Hierro.
- Ada Kaleh was a small island on the Danube populated mostly by Turks that was submerged during the construction of the Iron Gates hydroelectric plant in 1970. The island was about 3 km downstream from Orşova and measured 1.75 by 0.4–0.5 km. The isle of Ada Kaleh is probably the most evocative victim of the Iron Gate dam's construction. A Turkish enclave, it had a mosque and numerous twisting alleys, and was known as a free port and a smuggler's nest.
- Ada-Kaleh (tur. "Wyspa-Twierdza"; także "Wyspa Karoliny", Neu-Orschowa) - nieistniejąca dziś mała wyspa rzeczna na Dunaju, w Żelaznej Bramie, 3 km na wschód od rumuńskiego miasta Orşova. Długość wyspy wynosiła 1,75 km, szerokość - 0,4-0,5 km, wysokość - 48 m n.p.m. Wyspa była zbudowana z naniesionych przez nurt Dunaju piasków i żwirów. Dzięki łagodnemu klimatowi i urodzajnej glebie była pokryta bujną roślinnością typu śródziemnomorskiego.
- Fichier:Ada-Kaleh. jpg L'île Fichier:Ada Kaleh-Bazaar. jpg Le bazar de l'île d'Ada Kaleh Ada Kaleh nom qui signifie en turc « île forteresse » était une petite île située sur le Danube peuplée par des turcs. Elle a été entièrement submergée pendant la construction de la centrale hydro-électrique des Portes de Fer en 1970. L'île se situait à environ 3 km en aval d'Orşova et mesurait 1,75 km sur 0,5.
|
