| dbpedia-owl:abstract
|
- Der Ausdruck a priori (lat. „vom Früheren her“) bezeichnet in der Philosophie eine epistemische Eigenschaft an Urteilen: Urteile a priori können ohne Basis in der Erfahrung gefällt werden und folgen schon aus deren Bedingungen. Im Gegensatz dazu stehen Urteile a posteriori. Im Allgemeinen gelten alle analytischen Urteile als a priori. Von der neueren Verwendung abgeleitet bezeichnet apriorisches Wissen ein Wissen, das von Erfahrung unabhängig ist. Im Unterschied dazu steht empirisches oder erfahrungsabhängiges Wissen, das insbesondere durch eigene sinnliche Wahrnehmung gewonnen wurde. Alltagssprachlich und in verschiedenen fachsprachlichen Kontexten bezeichnet a priori daher Sachverhalte, die bereits mit der Annahme bestimmter Bedingungen, „von vornherein“ festliegen. In den traditionellen Erkenntnistheorien der europäischen Neuzeit wurde generell angenommen, dass zumindest im Bereich der Mathematik und der Logik Wissen a priori möglich ist. Ein Teilprojekt der Aufklärung untersuchte die Frage, ob es solche unhintergehbaren Gesetze auch im Bereich der Naturwissenschaft und der Ethik geben könne, um mit dem Geltungsanspruch religiöser Offenbarung konkurrieren zu können.
- Las expresiones a priori y a posteriori se utilizan para distinguir entre dos tipos de conocimiento: el conocimiento a priori es aquel que, en algún sentido importante, es independiente de la experiencia; mientras que el conocimiento a posteriori es aquel que, en algún sentido importante, depende de la experiencia. Por ejemplo, el conocimiento de que «no todos los cisnes son blancos» es un caso de conocimiento a posteriori, pues se requirió de la observación de cisnes negros para ser establecido. En cambio, el conocimiento de que «ningún soltero es casado» no requiere de ninguna investigación para ser establecido como verdadero. Tradicionalmente, el conocimiento a priori se asocia con el conocimiento de lo universal y necesario, mientras que el conocimiento a posteriori se asocia con lo particular y contingente. Como la experiencia sensorial en la que generalmente se basan las justificaciones de las proposiciones a posteriori no siempre es confiable, estas proposiciones pueden rehazarse sin caer en contradicciones. Sin embargo, y especialmente a partir del trabajo de Saul Kripke, actualmente se debate la posibilidad del conocimiento contingente a priori y el conocimiento necesario a posteriori.
- A priori ja a posteriori ovat tietoteoreettisia termejä, jotka viittaavat tietyn tiedon luonteeseen. Termit viittaavat havaintokokemukseen, jonka suhteen "a priori" tarkoittaa samaa kuin 'ennen' ja "a posteriori" samaa kuin 'jälkeen'. Nämä termit tulivat käyttöön myöhäiskeskiajan skolastiikassa, mutta varsinaisesti niitä alkoivat käyttää rationalistit ja empiristit 1600-luvulla.
- The terms a priori and a posteriori are used in philosophy to distinguish two types of knowledge, justifications or arguments. A priori knowledge or justification is independent of experience (for example 'All bachelors are unmarried'); a posteriori knowledge or justification is dependent on experience or empirical evidence (for example 'Some bachelors are very happy'). A posteriori justification makes reference to experience; but the issue concerns how one knows the proposition or claim in question—what justifies or grounds one's belief in it. Galen Strawson wrote that an a priori argument is one in which "you can see that it is true just lying on your couch. You don't have to get up off your couch and go outside and examine the way things are in the physical world. You don't have to do any science. " There are many points of view on these two types of assertions, and their relationship is one of the oldest problems in modern philosophy. See also the related distinctions: deductive/inductive, analytic/synthetic, necessary/contingent.
- La locuzione latina a priori, tradotta letteralmente, significa "da ciò che è prima", ed è riscontrabile nella forma latina per la prima volta nei commentatori di Aristotele. Il ragionamento a priori parte da un dato assodato ed arriva, con il metodo deduttivo, alle estreme conclusioni. Esso, quindi, è indipendente dall'esperienza, dal dato empirico. Un esempio di a priori lo troviamo nella Critica della ragion pura di Kant a proposito dello spazio e del tempo. Spazio e tempo, secondo Kant, sono quadri mentali a priori, "forme" pure che sussistono prima di ogni esperienza, entro cui connettiamo i dati fenomenici, "funzioni", modi di funzionamento della nostra mente, sono trascendentali, cioè acquistano senso e significato solo se riferiti all'esperienza ma non appartengono all'esperienza, e quindi necessari, cioè anche se volessi non potrei farne a meno nella conoscenza empirica, ed universali, cioè appartengono a tutti gli uomini dotati di ragione. Questi hanno natura immediata, cioè non subiscono la mediazione delle categorie, e non discorsiva in quanto non concepiamo lo spazio dai vari spazi, ma intuiamo i vari spazi come un unico spazio (dimostrazione metafisica dell'apriorità dello spazio e del tempo). Come nel caso di spazio e tempo, molto spesso queste conoscenze sono necessarie per la conoscenza tramite i nostri sensi: senza i concetti di spazio e tempo non potremmo conoscere la realtà circostante. Queste conoscenze sono gli strumenti che ci permettono di arrivare alle altre certezze, che sono assunte tramite un procedimento a posteriori. Nella filosofia moderna con Konrad Lorenz, grazie alle sue ricerche etologiche, l'a-priori diventa sinonimo di innato nell'individuo, di categorie mentali che a-posteriori derivano filogeneticamente dall'interazione evolutiva della specie con l'ambiente: «... qualcosa che sta agli elementi della realtà extrasoggettiva come lo zoccolo d'un cavallo sta alla steppa o la pinna d'un pesce all'acqua. » . In sostanza il termine "a priori" sta a significare qualcosa che avviene all'inizio del processo conoscitivo(Kant) ovvero prima dell'esperienza
- アプリオリとは、経験的認識に先立つ先天的、自明的な認識や概念。カントおよび新カント学派の用法。ラテン語のa prioriに由来する。 カントによれば時間と空間はアプリオリな概念である。なぜならこの二つは、あらゆる経験的認識に先立って認識されている概念だからである。 ※この二つが先立っていることが絶対に自明なのではなく、この二つが与えられなければ、物自体が認識出来ない以上、純粋直観として、何も認識出来ないことを、カントは強調している。 なお、この二つは自然に想像される、時間あるいは空間ではなく、形式的である。感覚的には太陽が地球を回っているように「感じられる」としても、そうではないという比喩をカントも援用していることから、ある新しい構成（この場合は経験、感覚等を捨象することにより、地球が太陽を周回しているという綜合的判断が得られる）の為に、それらは純粋直観に与えられる、という比喩表現を許されたい。この空間は、物理空間に先立つ＝（アプリオリ）な空間である。純粋直観が不可能であればヒューム的懐疑に陥るという懸念にも留意されたい。 もっとも今日的な一般的用法としては、アプリオリとは、「演繹的証明の必要のない自明的な事柄」という意味で使われることが多い。 認識論において用いられる難解な言葉であり、アプリオリはアポステリオリの対語である。「先験的」「先天的」などと訳される場合があるが、どちらの訳もこの語の意味にあっていないと言われ、多くの場合「アプリオリ」とカタカナで書かれる。 アプリオリの具体的な意は、「私はこのことをアプリオリに知っている」は「私はこのことを知っているが、経験を通じて知ったのではない」と言うような具合である。アプリオリの意は非常に複雑であり、わかりにくいと言われる。
- A priori betekent eigenlijk "wat van tevoren gegeven is" of "voorafgaand aan de ervaring". Meer in het bijzonder heeft dit betrekking op vaststellingen en/of oordelen die onafhankelijk van de zintuiglijke indrukken uitgesproken worden, ofwel zonder onderzoek. De termen 'a priori' en 'a posteriori' werden voor zover bekend het eerst gebruikt in de 14e eeuw, in teksten van de scholastieke filosoof Albert van Rickmersdorf. Immanuel Kant maakte gebruik van de term in zijn werk Kritik der reinen Vernunft om te verwijzen naar vormen en categorieën die de ervaring mogelijk maken en die dus zelf buiten de ervaring staan. Het wordt gebruikt voor logica die bestaat zonder argumentatie vanuit het resultaat, ofwel informatie die bestaat zonder ervaring met de harde werkelijkheid. Het onderscheid tussen a posteriori en a priori valt grotendeels samen met het onderscheid tussen empirische en theoretische kennis.
- A priori kommer fra latin, og betyr «fra det tidligere». Innen filosofien epistemologi blir kunnskap delt inn i to områder, a priori og a posteriori. A priori er logiske konklusjoner fra sikre fakta, det vil si den erkjennelsen som er oppnådd gjennom fornuften alene. A priori kommer altså før erfaringen. Immanuel Kant beskriver de transcendentale forutsetningene for all empirisk erkjennelse som a priori. A priori er beskrevet som de fornuftens erkjennelser som gjør empiri mulig. Begreper som tid og rom er a priori, fordi det ikke er mulig å gjøre en erfaring uten å anerkjenne disse. Det gir ikke mening å snakke om en begivenhet hvis den ikke har funnet sted i et rom, til en gitt tid. I motsetning til a priori står a posteriori, som er empirisk erkjennelse. Der a priori er noe eviggyldig som nødvendigvis alltid er sant, kan a posteriori endre seg med tiden, fordi forutsetningene for erfaringen endrer seg. Matematiske teorem, som Pytagoras' læresetning, er kunnskaper som inngår a priori, og ifølge enkelte filosofier er matematikk det eneste som kan bevises og være «sant». Matematiske lover er også a priori, fordi de er allmenngyldige, og kommer før erfaringen. At 2 + 2 = 4 vet vi er sant, det er ikke en erkjennelse vi først må erfare oss til. Fysiske lover, derimot, er som regel a posteriori, ettersom vi ikke kan komme fram til dem ved hjelp av tenkning alene, men må ha empiriske data for å kunne formulere dem. A priori kan innen vitenskapen bety en viten som man mener å ha uavhengig av empiriske undersøkelser. For eksempel utsagnet: «Alle ungkarer er ugifte menn». Det er unødvendig å utføre en spørreundersøkelse av ungkarer for å kontrollere deres sivilstatus. For å bekrefte, eller avkrefte, dette utsagnet må en trekke en konklusjon ut ifra definisjoner, premisser og forutsigelser. På den andre siden er utsagnet: «Alle ungkarer er lykkelige» en a posteriori-kunnskap som krever empiriske data, for eksempel i form av spørreundersøkelser, for å bekrefte utsagnet.
- a priori – wyrażenie, które w filozofii Zachodu od czasów Immanuela Kanta nabrało powszechnego znaczenia na określenie tego, co pierwotne, uprzednie lub wcześniejsze i nie podlegające dowodzeniu – stało się antonimem określenia a posteriori dla tego, co wtórne. Jest to w pewnym sensie równoważne określeniu założenie. Przykładowo, poznanie a priori jest poznaniem czystym, wynikającym z samego faktu poznania, niezakłóconym doświadczeniem, czyli wiedzą z innych podobnych doznań. Możemy wyróżnić 3 znaczenia terminu a priori: coś uprzedniego w stosunku do doświadczenia zmysłowego, np. pojęcie Boga u Kartezjusza jedna z kategorii sądów Kanta – sąd a priori – to taki, którego nie można wywieść z innych przesłanek, lecz trzeba go przyjąć bez dowodu – jako założenie danej teorii. twierdzenia konieczne i ściśle ogólne (czyli stricte wiedza a priori): logiki, matematyki, metafizyki. Pierwsze wystąpienie określenia "a priori" znajduje się w dziełach XIV-wiecznego logika Albera Saksońskiego, gdzie argument "a priori" oznaczał "od przyczyny do efektu". Podobne definicje odnaleźć można u późniejszych filozofów, aż do czasów Leibniza, jak też w kontekstach niefilozoficznych do czasów współczesnych. Należy zaznaczyć, że filozofowie czasów średniowiecznych słowo "przyczyna" rozpatrywali sylogistycznie.
- A priori, (do latim, « partindo daquilo que vem antes »), é uma expressão filosófica que designa uma etapa para se chegar ao conhecimento, que consiste no pensamento dedutivo. Mais especificamente, o conhecimento proposicional não pode ser adquirido através da percepção, introspecção, memória ou testemunho. É, assim, uma anterioridade lógica e não cronológica que é designada na noção "a priori". O conhecimento a priori se complementa com o conhecimento a posteriori, aquele que se adquire com a experiência.
- Априо́ри (лат. a priori — буквально «от предшествующего») — знание, полученное до опыта и независимо от него (знание априори, априорное знание). Этот философский термин получил важное значение в теории познания и логике благодаря Канту. Идея знания априори связана с представлением о внутреннем источнике активности мышления. Учение, признающее знание априори, называется априоризмом. Противоположностью априори является апостериори (лат. a posteriori — от последующего) — знание, полученное из опыта (опытное знание). В современной философии априори (как и апостериори) считается видом дескриптивного знания. Термин имеет долгую историю и не раз менял своё значение; в определении приведён самый употребительный смысл. Слово «априори» в русском языке может выступать и как наречие (синоним — прилагательное «априорный»), и как субстантивированное наречие — несклоняемое существительное среднего рода . Вне философского контекста это выражение часто употребляется как синоним «первоначально» («заранее»); «бездоказательно»; «умозрительно»; «предварительно».
- A priori (lat. från den förra, det som föregår eller det som kommer innan) är ett uttryck för att beskriva kunskap, härledningar eller sanningar som inte är beroende av utifrån kommande intryck. Motsatsen är a posteriori (det som kommer efter). I logiskt avseende är något a priori om det går att bevisa dess giltighet utan att använda sig av sinneserfarenheter. Ett exempel på en sats som är sann a priori är satsen "Alla greker är människor". Satsens sanningsvärde är enbart beroende av de ingående begreppens betydelser, och har ingenting att göra med om det existerar människor eller greker. Ett exempel på en sats som är sann a posteori är satsen "Vissa greker är olyckliga". Oberoendet av sinneserfarenheten kan också gälla ett begrepps eller en föreställnings ursprung, och i denna genetiska mening kan "a priori" likställas med "medfödd". Begreppsparet a priori/a posteriori förekommer ofta tillsammans med distinktionen analytisk/syntetisk kunskap, bland annat som basala element i Kants kunskapsteori. Termen a priori är också bärande i det ontologiska gudsbeviset där man försöker bevisa Guds existens utan att hänvisa till den materiella världen eller erfarenheten, utan enbart till begreppet Gud. Inom den matematiska statistiken syftar a priori-kunskaper på kunskaper om ett statistiskt förhållande före en viss mätning eller liknande. Före ett tärningskast är a priori-fördelningen 1/6 mellan de olika utfallen.
- 先验（A priori；又译：先天）在拉丁文中指“来自先前的东西”，或稍稍引申指“在经验之前”。近代西方传统中，认为先验指无需经验或先于经验获得的知识。它通常与后验知识相比较，后验意指“在经验之后”，需要经验。这一区分来自于中世纪逻辑所区分的两种论证，从原因到结果的论证称为“先验的”，而从结果到原因的论证称为“后验的”。 认识论的基本问题之一是究竟是否存在任何重要的先验知识。通常来说，理性主义者相信存在先验知识，而经验主义者认为所有知识根本上源于某种经验（通常是外部经验），即便有先验知识在某种意义上也不重要。还有些经验主义者认为先验知识只是对语词意义的分析，而与世界无关。 理性主义思想家给予使用先验这个术语合适的立足点，如笛卡尔和莱布尼兹，他们认为知识通过推理获得，而非经验，数学和逻辑真理的必然性即是其佐证。笛卡尔认为关于自我的知识，或者说我思故我在，是先验的，因为他认为一个人无需诉诸过去的经验就能确认自我的存在。莱布尼茨区分了先验真理，即理性真理，与后验真理，即由经验确立的真理。 洛克认为反思只是经验的一部分, 提出先验这整个观念应被抛弃的纲领。休谟认为所有先验知识不过是观念之间的关系，这在他的《人类理智研究》中多次提及。由于经验主义认为一切知识基于经验，对数学真理和逻辑真理提供一个经验主义的说明就成为其重要任务。 近代对先验一词的论述始自康德，他提出综合与分析命题之间的区分，来补充先验与后验知识之间的区分。他认为先验命题必然为真，而后验命题是偶然的，因为按照康德的思想，先验知识独立于经验。后验知识取决于外在条件，外在条件会因时间而改变，使命题为假。他认为一切分析命题都是先验的，而在《纯粹理性批判》中他致力于先验综合判断如何可能的问题。 克里普克在《命名与必然性》中批评康德道，先验性是与认识论相关的性质，而必然性与形而上学相关，两者不应混为一谈。首先，他论证道，某些后验命题被视为必然的：例如，启明星是长庚星。（虽然各自叫法不同，但我们现在知道它们都是金星的名称）。它们必然是同一事物（参见严格指示词），但这一同一性却由后验得知。同样，他论证道，可能有偶然先验命题。例如，巴黎的米原器过去作为一米的标准。这就伴随着下述命题，“米原器长一米”，该命题是偶然的，因为我们本可能以其他长度定义一米。然而，它却是先验的，因为一米即由该米原器长度来定义，所以米原器肯定长一米（在它还作为一米的标准的时候），这是重言式。 罗素在《哲学问题》中认为先验知识是共相之间的关系。例如，“2+2=4”，显示了“2”、“+”、“=”、“4”这些罗素称之为共相之间的关系。 当代关注于先验概念的哲学家包括艾耶尔、齐硕姆、奎因。
- La locution a priori désigne les connaissances logiquement antérieures à l'expérience, et aussi "indépendantes de l'expérience" (Kant). Cela s'oppose à a posteriori, empirique, factuel, à ce qui est "issu de l'expérience" (Kant). Dans le français courant, a priori, substantif masculin invariable, ou apriori (ex. avoir des a priori, signifie « préjugé ». A priori, locution latine signifie : "à partir de ce qui vient avant"". L'expression a d'abord servi à désigner un raisonnement qui va de la Principe de causalité Modèle:Refnec. Ce sens se rencontre au Moyen Âge, chez Descartes et encore chez Gottfried Wilhelm Leibniz; par exemple, une preuve a priori de l'existence de Dieu est une démonstration propter quid, une preuve qui part de ce qui est premier selon la nature, les causes.
|
| rdfs:comment
|
- A priori ja a posteriori ovat tietoteoreettisia termejä, jotka viittaavat tietyn tiedon luonteeseen. Termit viittaavat havaintokokemukseen, jonka suhteen "a priori" tarkoittaa samaa kuin 'ennen' ja "a posteriori" samaa kuin 'jälkeen'. Nämä termit tulivat käyttöön myöhäiskeskiajan skolastiikassa, mutta varsinaisesti niitä alkoivat käyttää rationalistit ja empiristit 1600-luvulla.
- アプリオリとは、経験的認識に先立つ先天的、自明的な認識や概念。カントおよび新カント学派の用法。ラテン語のa prioriに由来する。 カントによれば時間と空間はアプリオリな概念である。なぜならこの二つは、あらゆる経験的認識に先立って認識されている概念だからである。 ※この二つが先立っていることが絶対に自明なのではなく、この二つが与えられなければ、物自体が認識出来ない以上、純粋直観として、何も認識出来ないことを、カントは強調している。 なお、この二つは自然に想像される、時間あるいは空間ではなく、形式的である。感覚的には太陽が地球を回っているように「感じられる」としても、そうではないという比喩をカントも援用していることから、ある新しい構成（この場合は経験、感覚等を捨象することにより、地球が太陽を周回しているという綜合的判断が得られる）の為に、それらは純粋直観に与えられる、という比喩表現を許されたい。この空間は、物理空間に先立つ＝（アプリオリ）な空間である。純粋直観が不可能であればヒューム的懐疑に陥るという懸念にも留意されたい。 もっとも今日的な一般的用法としては、アプリオリとは、「演繹的証明の必要のない自明的な事柄」という意味で使われることが多い。 認識論において用いられる難解な言葉であり、アプリオリはアポステリオリの対語である。「先験的」「先天的」などと訳される場合があるが、どちらの訳もこの語の意味にあっていないと言われ、多くの場合「アプリオリ」とカタカナで書かれる。 アプリオリの具体的な意は、「私はこのことをアプリオリに知っている」は「私はこのことを知っているが、経験を通じて知ったのではない」と言うような具合である。アプリオリの意は非常に複雑であり、わかりにくいと言われる。
- 先验（A priori；又译：先天）在拉丁文中指“来自先前的东西”，或稍稍引申指“在经验之前”。近代西方传统中，认为先验指无需经验或先于经验获得的知识。它通常与后验知识相比较，后验意指“在经验之后”，需要经验。这一区分来自于中世纪逻辑所区分的两种论证，从原因到结果的论证称为“先验的”，而从结果到原因的论证称为“后验的”。 认识论的基本问题之一是究竟是否存在任何重要的先验知识。通常来说，理性主义者相信存在先验知识，而经验主义者认为所有知识根本上源于某种经验（通常是外部经验），即便有先验知识在某种意义上也不重要。还有些经验主义者认为先验知识只是对语词意义的分析，而与世界无关。 理性主义思想家给予使用先验这个术语合适的立足点，如笛卡尔和莱布尼兹，他们认为知识通过推理获得，而非经验，数学和逻辑真理的必然性即是其佐证。笛卡尔认为关于自我的知识，或者说我思故我在，是先验的，因为他认为一个人无需诉诸过去的经验就能确认自我的存在。莱布尼茨区分了先验真理，即理性真理，与后验真理，即由经验确立的真理。 洛克认为反思只是经验的一部分, 提出先验这整个观念应被抛弃的纲领。休谟认为所有先验知识不过是观念之间的关系，这在他的《人类理智研究》中多次提及。由于经验主义认为一切知识基于经验，对数学真理和逻辑真理提供一个经验主义的说明就成为其重要任务。 近代对先验一词的论述始自康德，他提出综合与分析命题之间的区分，来补充先验与后验知识之间的区分。他认为先验命题必然为真，而后验命题是偶然的，因为按照康德的思想，先验知识独立于经验。后验知识取决于外在条件，外在条件会因时间而改变，使命题为假。他认为一切分析命题都是先验的，而在《纯粹理性批判》中他致力于先验综合判断如何可能的问题。 克里普克在《命名与必然性》中批评康德道，先验性是与认识论相关的性质，而必然性与形而上学相关，两者不应混为一谈。首先，他论证道，某些后验命题被视为必然的：例如，启明星是长庚星。（虽然各自叫法不同，但我们现在知道它们都是金星的名称）。它们必然是同一事物（参见严格指示词），但这一同一性却由后验得知。同样，他论证道，可能有偶然先验命题。例如，巴黎的米原器过去作为一米的标准。这就伴随着下述命题，“米原器长一米”，该命题是偶然的，因为我们本可能以其他长度定义一米。然而，它却是先验的，因为一米即由该米原器长度来定义，所以米原器肯定长一米（在它还作为一米的标准的时候），这是重言式。 罗素在《哲学问题》中认为先验知识是共相之间的关系。例如，“2+2=4”，显示了“2”、“+”、“=”、“4”这些罗素称之为共相之间的关系。 当代关注于先验概念的哲学家包括艾耶尔、齐硕姆、奎因。
- Der Ausdruck a priori (lat. „vom Früheren her“) bezeichnet in der Philosophie eine epistemische Eigenschaft an Urteilen: Urteile a priori können ohne Basis in der Erfahrung gefällt werden und folgen schon aus deren Bedingungen. Im Gegensatz dazu stehen Urteile a posteriori. Im Allgemeinen gelten alle analytischen Urteile als a priori. Von der neueren Verwendung abgeleitet bezeichnet apriorisches Wissen ein Wissen, das von Erfahrung unabhängig ist.
- Las expresiones a priori y a posteriori se utilizan para distinguir entre dos tipos de conocimiento: el conocimiento a priori es aquel que, en algún sentido importante, es independiente de la experiencia; mientras que el conocimiento a posteriori es aquel que, en algún sentido importante, depende de la experiencia.
- La locuzione latina a priori, tradotta letteralmente, significa "da ciò che è prima", ed è riscontrabile nella forma latina per la prima volta nei commentatori di Aristotele. Il ragionamento a priori parte da un dato assodato ed arriva, con il metodo deduttivo, alle estreme conclusioni. Esso, quindi, è indipendente dall'esperienza, dal dato empirico. Un esempio di a priori lo troviamo nella Critica della ragion pura di Kant a proposito dello spazio e del tempo.
- The terms a priori and a posteriori are used in philosophy to distinguish two types of knowledge, justifications or arguments. A priori knowledge or justification is independent of experience (for example 'All bachelors are unmarried'); a posteriori knowledge or justification is dependent on experience or empirical evidence (for example 'Some bachelors are very happy').
- A priori betekent eigenlijk "wat van tevoren gegeven is" of "voorafgaand aan de ervaring". Meer in het bijzonder heeft dit betrekking op vaststellingen en/of oordelen die onafhankelijk van de zintuiglijke indrukken uitgesproken worden, ofwel zonder onderzoek. De termen 'a priori' en 'a posteriori' werden voor zover bekend het eerst gebruikt in de 14e eeuw, in teksten van de scholastieke filosoof Albert van Rickmersdorf.
- A priori kommer fra latin, og betyr «fra det tidligere». Innen filosofien epistemologi blir kunnskap delt inn i to områder, a priori og a posteriori. A priori er logiske konklusjoner fra sikre fakta, det vil si den erkjennelsen som er oppnådd gjennom fornuften alene. A priori kommer altså før erfaringen. Immanuel Kant beskriver de transcendentale forutsetningene for all empirisk erkjennelse som a priori. A priori er beskrevet som de fornuftens erkjennelser som gjør empiri mulig.
- a priori – wyrażenie, które w filozofii Zachodu od czasów Immanuela Kanta nabrało powszechnego znaczenia na określenie tego, co pierwotne, uprzednie lub wcześniejsze i nie podlegające dowodzeniu – stało się antonimem określenia a posteriori dla tego, co wtórne. Jest to w pewnym sensie równoważne określeniu założenie. Przykładowo, poznanie a priori jest poznaniem czystym, wynikającym z samego faktu poznania, niezakłóconym doświadczeniem, czyli wiedzą z innych podobnych doznań.
- A priori, (do latim, « partindo daquilo que vem antes »), é uma expressão filosófica que designa uma etapa para se chegar ao conhecimento, que consiste no pensamento dedutivo. Mais especificamente, o conhecimento proposicional não pode ser adquirido através da percepção, introspecção, memória ou testemunho. É, assim, uma anterioridade lógica e não cronológica que é designada na noção "a priori".
- Априо́ри (лат. a priori — буквально «от предшествующего») — знание, полученное до опыта и независимо от него (знание априори, априорное знание). Этот философский термин получил важное значение в теории познания и логике благодаря Канту. Идея знания априори связана с представлением о внутреннем источнике активности мышления. Учение, признающее знание априори, называется априоризмом. Противоположностью априори является апостериори (лат.
- A priori (lat. från den förra, det som föregår eller det som kommer innan) är ett uttryck för att beskriva kunskap, härledningar eller sanningar som inte är beroende av utifrån kommande intryck. Motsatsen är a posteriori (det som kommer efter). I logiskt avseende är något a priori om det går att bevisa dess giltighet utan att använda sig av sinneserfarenheter. Ett exempel på en sats som är sann a priori är satsen "Alla greker är människor".
- La locution a priori désigne les connaissances logiquement antérieures à l'expérience, et aussi "indépendantes de l'expérience" (Kant). Cela s'oppose à a posteriori, empirique, factuel, à ce qui est "issu de l'expérience" (Kant). Dans le français courant, a priori, substantif masculin invariable, ou apriori (ex. avoir des a priori, signifie « préjugé ». A priori, locution latine signifie : "à partir de ce qui vient avant"".
|
